op
×

Περί διχαστικής ρητορικής και ανόδου της ακροδεξιάς | του Λάμπρου Αναγνωστόπουλου

Διαβάστηκε
Περί διχαστικής ρητορικής και ανόδου της ακροδεξιάς | του Λάμπρου Αναγνωστόπουλου

Η πιο ενδιαφέρουσα ομιλία στο 12ο συνέδριο της ΝΔ που έγινε το Σαββατοκύριακο, ήταν αυτή του πρώην αρχηγού του κόμματος και Πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά. 

Χρησιμοποιώντας ακραία λαϊκίστικη ρητορική κατά του ΣΥΡΙΖΑ και του Αλέξη Τσίπρα, κατόρθωσε να «κλέψει» την παράσταση ακόμη και από τον ίδιο τον αρχηγό της ΝΔ, Κυριάκο Μητσοτάκη. Το θέμα όμως δεν είναι ούτε η διαφωνία με το κυβερνών κόμμα για τις πολιτικές επιλογές του, ούτε η προσωπική επίθεση εναντίον του Πρωθυπουργού, γιατί αυτά είναι θεμιτά. Άλλωστε σε πολλά από αυτά που προσάπτει στην κυβέρνηση μπορεί να έχει δίκιο. 

Το θέμα είναι ότι φορώντας έναν μανδύα ηθικής, ειρωνεύτηκε τους αγώνες του ΕΑΜ, ενώ σύγκρινε εντελώς άστοχα τις περιπτώσεις των Τάσου Ισαάκ και Σολωμού Σολωμού στην Κύπρο, με αυτή του Κώστα Κατσίφα στη Βόρεια Ήπειρο πριν λίγο καιρό. Εξέφρασε πάλι την άποψή του για κλειστά σύνορα και έδειξε ότι δεν μπορεί ή δεν θέλει να κρυφτεί από τις ακροδεξιές πεποιθήσεις του.

Ο Αντώνης Σαμαράς είναι χωρίς αμφιβολία καλός ρήτορας. Πρέπει όμως η ρητορική να μην διχάζει και να συνάδει με τις πράξεις, γιατί σε διαφορετική περίπτωση το πιθανότερο είναι να πετύχει κάποιος έναν αδιέξοδο φανατισμό, συχνά μέσω της γραφικότητας. 

Δεν πρέπει να λησμονούμε ότι ως μέλος της κυβέρνησης της χώρας αποτέλεσε έναν από τους πρωταγωνιστές των συμφωνιών με το ΔΝΤ, υπερψηφίζοντας το δεύτερο μνημόνιο το 2012. Είχε προηγηθεί μάλιστα σκληρή αντιμνημονιακή ρητορική κατά τα προηγούμενα χρόνια. Ακόμη, δύσκολα κάποιος μπορεί να ξεχάσει τα γεγονότα του 1993, όταν παραιτήθηκε από τη ΝΔ του Κων. Μητσοτάκη, για το θέμα των Σκοπίων. 

Μερικούς μήνες μετά ίδρυσε την «Πολιτική Άνοιξη», κάνοντας την δήλωση ότι δεν πρόκειται να επιστρέψει στη ΝΔ, ακόμη κι αν τον καλέσουν για αρχηγό του κόμματος!

Μου θυμίζει την ιστορία του 15ου αιώνα με τον μοναχό Τζιρόλαμο Σαβοναρόλα. Φτάνοντας εκείνος στη Φλωρεντία στην οποία κυριαρχούσαν η αλαζονεία της ηγεσίας και η διαφθορά της Εκκλησίας, κέρδισε μέσω της ρητορικής ικανότητάς του την υποστήριξη πολλών επιφανών πολιτών. Αφού κέρδισε την εξουσία, στην αρχή ήταν συνεπής σε ό,τι έλεγε. 

Κήρυττε υπέρ της εγκράτειας και ήταν πολέμιος της αγάπης για τις τέχνες, υποστηρίζοντας ότι αυτά είναι μόνο για τους πλούσιους. Στα τέλη του 15ου αιώνα μάλιστα, αυτός και οι οπαδοί του έκαψαν βιβλία, πίνακες και γλυπτά, προκαλώντας μεγάλη πολιτισμική καταστροφή. Σταδιακά όμως οι κάτοικοι είχαν αρχίσει να κουράζονται και να στρέφονται τελικά εναντίον του, γιατί κατάλαβαν ότι ο Σαβοναρόλα ήταν σαν και τους προηγούμενους ηγέτες, αν όχι χειρότερος. 

Καθαιρέθηκε με βίαιο τρόπο σαν αιρετικός και έμεινε στην ιστορία διότι μεταχειρίστηκε την ρητορική ικανότητά του για την τέχνη, όχι σαν να είναι μια δύναμη της ανθρώπινης ψυχής, αλλά σαν ιδεολογικό αντίπαλο. Ουσιαστικά σαν εμπόδιο για να επιβάλει αυτά που είχε στο μυαλό του.

Μια διχαστική ρητορική όπως την μεταχειρίστηκε ο Σαβοναρόλα στη Φλωρεντία σε μία άλλη εποχή, ή όπως ο Αντώνης Σαμαράς στο συνέδριο της ΝΔ, που για να πει κάτι, ανακαλεί ξεπερασμένα από τον χρόνο πρότυπα ζωής, ή δείχνει ασέβεια σε ιδεολογικά και ιστορικά αντίθετες κατευθύνσεις, το πιθανότερο είναι να πετύχει έναν αδιέξοδο φανατισμό. 

Τέτοιες δημόσιες πολιτικές τοποθετήσεις πολλαπλασιάζονται τελευταία και καταδεικνύουν το πρόβλημα που υπάρχει σε πολιτικό επίπεδο στη χώρα. Ο Αντώνης Σαμαράς κλείνοντας αναφέρθηκε στη νεολαία η οποία όπως είπε διώχνει τον φόβο και αρχίζει να ξυπνάει. Δεν είπε όμως ότι η άνοδος της ακροδεξιάς και του φανατισμού σε πολλά σημεία του πλανήτη, προβληματίζει αρκετούς νέους. 

Επειδή οι καιροί είναι δύσκολοι λοιπόν και βλέπουμε γύρω μας να δυναμώνουν εθνικισμοί και ψευτοπατριδολατρίες σε όλη την Ευρώπη, καλό είναι να προσέχουμε. Αν θέλουμε να προστατέψουμε τη δημοκρατία, ας είμαστε πιο προσεκτικοί στις κινήσεις μας, πιο μετρημένοι στα λόγια μας και ας ανοίξουμε και κανένα βιβλίο Ιστορίας. Όλοι, από τους πολιτικούς αρχηγούς και τους βουλευτές, μέχρι τους πολίτες.

Λάμπρος Αναγνωστόπουλος

Βοήθημα: Θεοδόσης Ν. Πελεγρίνης, Η φιλοσοφία της ζωής, 

Εκδόσεις: Enallaktikos



 

Σχετικά άρθρα

Μετά θάνατον δικαίωση για την Φώφη Μπουλούτα που είχε απολυθεί λόγω παρατήρησης στον υιό Σαμαρά

Πέντε χρόνια μετά από μια ντροπιαστική απόφαση που κηλίδωσε την ιστορία του ελληνικού δημοσίου, το Υπουργείο Παιδείας με μια ιστορική του ενέργεια αποκαθιστά τη νομιμότητα
ΔΗΜΟΦΙΛΗ
ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για την αποτελεσματικότερη λειτουργία του. Συνεχίζοντας την περιήγηση αποδέχεστε στην Πολιτική cookies ×