op
×
ΔΙΚΤΥΑ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ

Στέκι Θερσίτης

Αλληλέγγυα Παιδεία , Εναλλακτική Εκπαίδευση, Πολιτιστικός Ακτιβισμός , Αυτοδιαχειριζόμενοι Κοινωνικοί Χώροι

"Ο Αυτοδιαχειριζόμενος κοινωνικός χώρος Θερσίτης στο Ίλιον αποτελεί δίκτυο της Κοινωνικής Αλληλέγγυας και Συνεργατικής Οικονομίας στην Αθήνα. Ως συνέχεια της προσπάθειας που ξεκίνησε πριν τρία χρόνια να μοιραστούμε τη γνώση με όρους αυτομόρφωσης, θα πραγματοποιηθούν και φέτος στο χώρο του Θερσίτη μαθήματα ελληνικών σε μετανάστες-τριες, μαθήματα μουσικών οργάνων (μπάσου, μπουζουκιού κ.α.), παραδοσιακών χορών, kick-boxing, φωτογραφίας, μοντάζ-επεξεργασίας βίντεο, σκακιού, γαλλικών, ενώ ευπρόσδεκτοι είναι και όσοι-ες επιθυμούν να μοιραστούν τη γνώση οποιουδήποτε επιπλέον αντικειμένου.

Το υπάρχον εκπαιδευτικό σύστημα διαμορφώνει ένα πολύ ασφυκτικό πλαίσιο, στο οποίο οι πραγματικές μαθησιακές ανάγκες απωθούνται και τελικά σαρώνονται από τον τεράστιο όγκο απαιτήσεων των σύγχρονων κοινωνικών προτύπων. 

Η διαδικασία της μάθησης εκφυλίζεται σε διαδικασία απόκτησης γνωστικών αντικειμένων, εχέγγυα υποσχέσεων κοινωνικής και επαγγελματικής ανέλιξης και επιτυχίας (αν και στην περίοδο που διανύουμε κάτι τέτοιο φαντάζει μάλλον αμφίβολο). 

Η γνώση γίνεται εργαλείο για πολύ συγκεκριμένη χρήση: στόχο έχει να δημιουργήσει πειθήνιους, παραγωγικούς υπηκόους του κυρίαρχου κοινωνικοπολιτικού και οικονομικού τρόπου οργάνωσης.

Ο εθνικισμός, ο ρατσισμός, ο σεξισμός αποτελούν βασικά συστατικά της κυρίαρχης εκπαιδευτικής διαδικασίας. Ο χρόνος που απαιτείται για να μάθει κανείς κάτι γίνεται ανταλλακτικός και κοστολογείται, οπότε η εργαλειοποιημένη γνώση γίνεται και εμπόρευμα. 

Αυτό θα πει ότι μπορεί να αποκτηθεί μόνο από εκείνους κι εκείνες που μπορούν να την αγοράσουν, κάτι που ταυτόχρονα αναπαράγει και διευρύνει τους υπάρχοντες κοινωνικούς αποκλεισμούς. 

Μαζί με όλα αυτά, η αποστειρωμένη εκπαιδευτική διαδικασία είναι γεμάτη από την αναπαραγωγή των κυρίαρχων διαχωρισμών, με πρώτο και κύριο τη διάκριση του διδάσκοντος από το διδασκόμενο και την τοποθέτηση του πρώτου στον άμβωνα του πεφωτισμένου και της αυθεντίας.
 
Απέναντι σ’ αυτή την πραγματικότητα προτάσσουμε το μοίρασμα της γνώσης μέσα από τις διαδικασίες της συλλογικής αυτομόρφωσης. 

Επιχειρούμε να καταργήσουμε έμπρακτα ρόλους και δίπολα (διδάσκων-διδασκόμενος), να καταρρίψουμε την έννοια της αυθεντίας -οι αυθεντίες απλά δε χωράνε στη λογική της αλληλεπίδρασης και της ανιδιοτέλειας μιας τέτοιας διαδικασίας. 

Τα μαθήματα δεν έχουν και δεν επιθυμούν να έχουν καμία σχέση με την αναγνώριση και πιστοποίησή τους από «ειδήμονες» και κρατικούς ή μη οργανισμούς. 



Επιθυμούμε να γίνει η μάθηση το πεδίο για να συναντηθούν, να επικοινωνηθούν και τελικά να χαριστούν οι γνώσεις μας. Μέσα από διαδικασίες ισοτιμίας, να θέσουμε τους δικούς μας όρους για τη διεύρυνση των γνωστικών μας πεδίων, για την «ενίσχυση» ή την ανακάλυψη των πραγματικά δικών μας ενδιαφερόντων, των δικών μας αναγκών. 

Να μεταστρέψουμε τη στείρα μετάδοση γνώσης με πειραματισμούς, παιχνίδι, δημιουργικότητα, ανταλλαγή... Να αποκαθηλώσουμε τη γνώση από τον εργαλειακό της προορισμό...
 
Ταυτόχρονα, σκοπεύουμε στο σπάσιμο των κοινωνικών αποκλεισμών και των ανισοτήτων που παράγονται μέσα από το εκπαιδευτικό σύστημα -τα μαθήματα είναι ανοιχτά και ελεύθερα για όποιον-α θέλει να συμμετάσχει. 

Τα μαθήματα δεν έχουν κάποια χρηματική αξία ανταλλαγής, διότι δεν συνοδεύουν ούτε επιθυμούν να συμπορευτούν με τις επιταγές των «από τα πάνω», οι οποίοι θέλουν κάθε πτυχή της ζωής μας συνυφασμένη με την έννοια του κέρδους. 

Το μοίρασμα της γνώσης δεν μπορεί να έχει αντίτιμο, όταν προορίζεται να χαριστεί για την ίδια τη χαρά της μάθησης και όχι μόνο για τη χρησιμότητά της. Μέσα και από αυτή την αντι-εμπορευματική σχέση μπλοκάρουμε τη χρηματική συναλλαγή που διαμεσολαβεί τις σχέσεις και τις δραστηριότητές μας. 

Και είναι αυτό το μοίρασμα απαραίτητη προϋπόθεση κάθε ραδιουργίας ενάντια στο υπάρχον εκπαιδευτικό σύστημα και τις προτάσεις του και συνάμα έκφραση της δύναμης του πάθους μας για την ανατροπή κάθε χειραγωγικού μηχανισμού. Εδώ και τώρα.

Όμως, στις μέρες που ζούμε επιχειρείται συστηματικά σύγχυση των νοημάτων. Με πρώτη και καλύτερη την τοπική αυτοδιοίκηση του Ιλίου που τα τελευταία χρόνια αναλαμβάνει να καλύψει το κενό που δημιουργήθηκε από τις διαλυμένες προνοιακές υπηρεσίες, διαθέτοντας ασφαλώς ψίχουλα. 

Και αυτό το κάνει επιχειρώντας να ενσωματώσει την έννοια της κοινωνικής αλληλεγγύης και του μοιράσματος σε θεσμικά καλούπια και ανταλλακτικές αξίες. Στήνει κοινωνικά παντοπωλεία, κοινωνικά φροντιστήρια, επιχορηγεί με 71.000 ευρώ(!) τους εθνικοτοπικούς συλλόγους  “για την ενίσχυση της πολιτιστικής ταυτότητας”. 

Όμως, τέτοιες κινήσεις που γίνονται “από τα πάνω” μόνο καλές προθέσεις δεν έχουν και σε καμία περίπτωση δεν γίνονται χωρίς αντάλλαγμα. Ας μην ξεχνάμε ότι σε μερικούς μήνες έρχονται οι δημοτικές εκλογές και οι τοπικοί άρχοντες αγωνιούν για την εκλογική τους πελατεία. Και πέρα από αυτό, δε νοείται κοινωνική αλληλεγγύη προερχόμενη “από τα πάνω”, δηλαδή από φορείς εξουσίας και εκμετάλλευσης, όπως οι δημοτικές αρχές.
 

Μακριά από θεσμικούς φορείς, φιλανθρωπίες και εθελοντισμούς, τα μαθήματα αυτομόρφωσης είναι μόνο μία ανάμεσα σε άλλες υποδομές που μπορούμε να φτιάξουμε εμείς οι ίδιοι και οι ίδιες: συλλογικές κουζίνες, χαριστικά παζάρια, κοινωνικά ιατρεία…. 

Βλέπουμε αυτά τα μαθήματα ως μικρές χειρονομίες κοινωνικής αλληλεγγύης. Να ξαναθυμηθούμε πώς είναι να χαρίζουμε, να μοιραζόμαστε χωρίς αντάλλαγμα. 

Ιδιαίτερα τώρα, που οι «από πάνω» εφορμούν εναντίον μας αγριότερα από ποτέ, που οι κοινωνικοί αποκλεισμοί εντείνονται, που η μοναξιά και η μιζέρια σκιάζουν ανεξίτηλα την καθημερινότητά μας, να στήσουμε -μακριά από λογικές ηττοπάθειας- τα δικά μας οδοφράγματα ενάντιά τους, να ορθώσουμε συνολικές, συλλογικές απαντήσεις. 

Με πυξίδα την αλληλεγγύη και την αλληλοβοήθεια ας χτίσουμε σχέσεις αυθεντικές, ρηγματώνοντας βαθιά τον κόσμο της εξατομίκευσης και του κέρδους.  Ας δημιουργήσουμε εκείνους τους τόπους που θα διασταυρωθεί ο πλούτος των επιθυμιών μας, των δεξιοτήτων μας, των γνώσεων μας. Σε μια κίνηση να σταθούμε ο ένας δίπλα στον άλλο. Τώρα και πάντα.
 
Συνοπτική αποτίμηση της εκδήλωσης για την αυτομόρφωση στον Θερσίτη και η συνέχεια των μαθημάτων
 
 
Την Παρασκευή 18/10 έγινε στον Θερσίτη η πρώτη συνάντηση για τα αυτοοργανωμένα μαθήματα και παρουσίαση του εγχειρήματος. Ταυτόχρονα έγινε και μια μικρή  αποτίμηση του εγχειρήματος (τόσο για τις θετικές πλευρές του όσο και για τα προβλήματα και τις δυσκολίες  που ανακύπτουν) κυρίως μέσα από τη βιωμένη εμπειρία όσων συμμετέχουν ως «συναυτουργοί» στα μαθήματα.
 
Το ραντεβού –για επιπλέον συμμετοχές αλλά και για οριστική διευθέτηση του προγράμματος των μαθημάτων- ανανεώθηκε για την ερχόμενη Παρασκευή 25/10 στις 7μ.μ. στο χώρο του Θερσίτη.

Είναι σημαντικό να τονιστεί πως κάθε μάθημα έχει τον δικό του ιδιαίτερο εσωτερικό ρυθμό, που δεν παρακολουθεί τη γραμμική σχέση "αρχάριου" και "προχωρημένου" (και βέβαια τη σχέση δασκάλου-μαθητή αλλά και τη γραμμική σχέση «κατοχής της γνώσης»). 

Για παράδειγμα, αρκετά μαθήματα συνεχίζουν και εξελίσσονται από περσινές χρονιές αλλά αυτό δεν είναι αποτρεπτικός παράγοντας για κανέναν «καινούριο μαθητή».  

Ο εσωτερικός ρυθμός των μαθημάτων καθορίζεται από τις συλλογικές ανάγκες της κοινότητας που συμπράττει στο κάθε φορά γνωστικό πεδίο. 

Έτσι καθορίζεται ανάλογα και ο τρόπος και ο ρυθμός μετάδοσης της γνώσης, είτε με τεχνικούς τρόπους όταν το γνωστικό πεδίο δεν επιτρέπει κάτι άλλο (δηλαδή με δημιουργία 2 διαφορετικών ταχυτήτων ομάδων) είτε τις περισσότερες φορές υπάρχει μια (λόγω πλέον και μιας συσσωρευμένης εμπειρίας 3 χρόνων μαθημάτων τόσο στους «δασκάλους» όσο και στους «μαθητές») συνολική οριζόντια μετατόπιση του τρόπου μετάδοσης της γνώσης. 



Αυτό εξάλλου κατατέθηκε και στη συζήτηση στις 18/10 σχεδόν από όλους τους «δράστες» των μαθημάτων: η δημιουργία κοινότητας γνώσης καθορίζει τον τρόπο του μαθήματος, σπάει την καθετοποίηση, επιλύει προβλήματα για τον εαυτό της χωρίς αποκλεισμούς, διερωτάται διαρκώς για τα διδακτικά της εργαλεία... 

Σε πολλές περιπτώσεις (όπως π.χ. ανέφεραν οι «δράστες» του ελεύθερου σχεδίου) οι ώρες των μαθημάτων αποκτούν ένα ελεύθερο χαρακτήρα ατομικής-συλλογικής κατάθεσης και επεξεργασίας ζητημάτων που αφορούν την ίδια την «τέχνη, τη δημιουργία και την ιστορία της. 

Σε άλλες περιπτώσεις (όπως π.χ. το μάθημα του μοντάζ), η μετάδοση της γνώσης μπορεί να περιοριστεί στο τεχνικό μέρος της επεξεργασίας-παραγωγής εικόνας και βίντεο, μπορεί όμως (ανάλογα με τις επιθυμίες των συμμετεχόντων στα εργαστήρια) να απλώσει και σε ζητήματα που αφορούν τα διάφορα ρεύματα αισθητικής γύρω από το μοντάζ. 

Τέλος σε περιπτώσεις όπως τα μαθήματα παραδοσιακών χορών, οι ώρες των μαθημάτων δεν εξαντλούνται μονάχα στη μετάδοση και οικειοποίηση των βημάτων των χορών αλλά επεκτείνονται σε μια ευρύτερη συζήτηση γύρω από το δημοτικό τραγούδι, τη μουσική, το ρυθμό αλλά και στην αποδόμηση-κριτική των εθνικών χαρακτηριστικών της παράδοσης.



Τα μέχρι στιγμής μαθήματα

Ηλεκτρικό μπάσο: συνεχίζεται από πέρσι χωρίς «αρχάριους και προχωρημένους»

Μαθήματα ελληνικών σε μετανάστες: λόγω ιδιαιτερότητας του μαθήματος (οι μεγάλες διαφορές  ταχύτητας -στη γνώση της γλώσσας- από τους  μετανάστες), το μάθημα είναι ανοιχτό τόσο για καινούριους «μαθητές» όσο και για την ενίσχυσή του από «δασκάλους».

Παραδοσιακοί χοροί: λόγω μεγάλης συμμετοχής θα λειτουργήσουν δύο τμήματα

Kickboxing: συνεχίζεται από πέρσι χωρίς «αρχάριους και προχωρημένους», χωρίς μάτσο συμπεριφορές και ανταγωνισμούς

Φωτογραφία: οι ενδιαφερόμενοι-ες δε χρειάζεται να έχουν απαραιτήτως φωτογραφικό εξοπλισμό καθώς υπάρχει δυνατότητα κάλυψης των υλικοτεχνικών αναγκών

Βιντεο-μονταζ: το μάθημα θα έχει τη μορφή σεμιναρίου-κύκλου (όσων μαθημάτων χρειαστούν) και θα αφορά πέρα από την εκμάθηση προγράμματος (adobe premiere) και βασικές γνώσεις πάνω στα είδη του μοντάζ

Γαλλικά: το επίπεδο θα εξαρτηθεί από τους\τις συμμετέχοντες-ουσες

Σκάκι: για να σκοτώσεις έναν βασιλιά δε χρειάζεται να είσαι προχωρημένος... απλά αποφασισμένος-η

Γραφιστική: το μάθημα θα έχει τη μορφή σεμιναρίου-κύκλου (όσων μαθημάτων χρειαστούν) και δεν αφορά μόνο την εκμάθηση βασικών προγραμμάτων (indesign, photoshop) για το στήσιμο εντύπων, αφισών κτλ, αλλά όλη τη «γραμμή παραγωγής» από την οθόνη μέχρι τον τυπογράφο. Τα μαθήματα θα ξεκινήσουν από μέσα Νοέμβρη

Πλέξιμο-μεταποίηση: το μάθημα θα έχει τη μορφή σεμιναρίου-κύκλου. Σύντομα θα ανακοινωθεί η ημερομηνία έναρξης

Ελεύθερο σχέδιο: συνεχίζεται από πέρσι χωρίς «αρχάριους και προχωρημένους»

Για οποιεσδήποτε απορίες, ερωτήσεις, συμμετοχές κτλ απευθυνθείτε είτε στο χώρο του Θερσίτη (κάθε Παρασκευή από τις 7μ.μ.) είτε στο mail: sitisther@yahoo.gr"

Στοιχεία επικοινωνίας:
Ευαγγελίστριας και Νέστορος, Ίλιον 131 22, Ελλάδα
sitisther@yahoo.gr O χώρος του Θερσίτη είναι ανοιχτός κάθε παρασκευή από τις 19:00
ΔΗΜΟΦΙΛΗ
Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για την αποτελεσματικότερη λειτουργία του. Συνεχίζοντας την περιήγηση αποδέχεστε στην Πολιτική cookies ×