A+ A A-
  • Πλοήγηση από το πληκτρολόγιο:
  • h Αρχική
  • n Δίκτυα αλληλεγγυης
  • a Ανταλλακτικό χαριστικό παζάρι
  • e Νέα
  • p Αρθογραφία
  • w Ποιοι είμαστε
  • c Επικοινωνία
  • t Web Tv
  • s Κοινωνική οικονομία
  • g Αλληλεγγύη
  • m Συνεργατισμός
  • x Καινοτομίες
  • u Start ups
  • o Αειφορία
  • r Δικαιώματα
  • j Ακτιβισμός
  • q Ζώα
Εναλλακτικός ΑμεΑ

Μπάρα προσβασιμότητας για ΑμεΑ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ | Περί Δανδισμού. Του Θεοδόση Πελεγρίνη

Ο υφυπουργός Παιδείας και τέως Πρύτανης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Θεοδόσης Πελεγρίνης αρθρογραφεί κάθε Δευτέρα αποκλειστικά για το enallaktikos.gr

Θεοδόσης Ν. Πελεγρίνης


ΔΑΝΔΙΣΜΟΣ


Στις 7 Ιανουαρίου 1944, μόνος στο σπίτι του στα Εξάρχεια, αυτοκτονεί ο Έλληνας ποιητής Ναπολέων Λαπαθιώτης. Στις 30 Νοεμβρίου 1900 ξεψυχάει, ξεχασμένος, σε φτηνό ξενοδοχείο των Παρισίων ο Ιρλανδός λογοτέχνης Όσκαρ Ουάιλντ. Στις 31 Αυγούστου 1867 πεθαίνει, με καθολική παράλυση, στο Παρίσι ο Γάλλος ποιητής Σαρλ Μπωντλαίρ. Και οι τρεις, εκφραστές του αισθητισμού –του ρεύματος εκείνου του 19ου αιώνα, όπου κυριαρχεί το δόγμα «η τέχνη για την τέχνη».


Σύμφωνα με το δόγμα αυτό, η τέχνη δεν διδάσκει –δεν παρέχει γνώση, δεν υποδεικνύει τι είναι ηθικά σωστό, δεν αποτελεί το όχημα κάποιας ιδέας για να διαχυθεί στην κοινωνία. Σκοπός της τέχνης είναι η ομορφιά, που εξασφαλίζεται από την μορφή των έργων της, και όχι από το περιεχόμενό τους. Η τέχνη, για να δικαιωθεί, δεν χρειάζεται να λέει τίποτα για τίποτα. Απλώς να είναι όμορφη –όμορφη στους κόλπους μιας κοινωνίας βουτηγμένης στο χυδαίο.


Μια τέτοια κοινωνία δεν ανέχεται τους υπηρέτες της τέχνης, που, όπως ο Μπωντλαίρ, ο Ουάιλντ και ο Λαπαθιώτης, υπερασπίζονται την ομορφιά ενάντια στην χυδαιότητά της. Έτσι δεν έβγαλε σχεδόν παράφρονα τον Μπωντλαίρ και δεν τον καταδίκασε για προσβολή της δημοσίας αιδούς, όταν, το 1857, εκδόθηκε η υπό τον τίτλο  «Άνθη του Κακού» συλλογή ποιημάτων του απαγορεύοντας την κυκλοφορία έξη εξ αυτών;


Οι υπέρμαχοι του ωραίου στέκονται μπροστά στο πλήθος που ζητάει την καταδίκη τους αντιμετωπίζοντάς το ψυχρά, προκλητικά, υπεροπτικά. Η στάση τους δεν είναι αποσπασματική, ανεξάρτητη του ενός από του άλλου. Διαμορφώθηκε τον 19ο αιώνα –παράλληλα προς το ρεύμα του αισθητισμού– σε οργανωμένο τρόπο συμπεριφοράς, που πήρε την ονομασία «δανδισμός», χαρακτηριστικό του οποίου ήταν η υπέρμετρη επιμέλεια της εμφάνισης των οπαδών του –η σχολαστική φροντίδα για  την καθαριότητα, το χτένισμα και τα ρούχα τους.


Η αδιάλειπτη επιμονή του δανδή στην κομψότητα δεν αποσκοπεί  στην ικανοποίηση της ματαιοδοξίας του. Είναι ένα στρατήγημα διάσωσής του. Κατασκευάζοντας ο δανδής το άψογο παρουσιαστικό του, επινοεί έναν εαυτό κάτω από τον οποίο υφίσταται ο πραγματικός εαυτός του. Υπάρχει διττώς: ως ένα επιτηδευμένο, επινοημένο πρόσωπο, που το πλήθος βάζει στο στόχαστρό του, και ως ένα ανεπιτήδευτο πρόσωπο, που το τυλίγει και το συγκαλύπτει η επιτηδευμένη προβολή του. Προκαλώντας την καταδίκη του βάσει των πλαστών στοιχείων που ο ίδιος προβάλλει, επιτρέπει στον εαυτό του να μένει αλώβητος δίνοντας απλώς την ψευδαίσθηση στους άλλους ότι τον έχουν εξουθενώσει. Εξ ου και η υπεροψία και η ψυχρότητά του απέναντι στις χυδαίες επιθέσεις του πλήθους. Μην πανηγυρίζετε, σαν να λέει στο έξαλλο πλήθος την ώρα που τον σπρώχνει στα τάρταρα, γιατί «εγώ», όπως διακηρύσσει ο Ρεμπώ, «είμαι ένας άλλος».

 


ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΑΠΟΨΕΙΣ

ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ
καθιέρωση της Παγκόσμιας Ημέρας Φιλοσοφίας υποδηλώνει την διαχρονική αξία της φιλοσοφίας σε όλα τα επίπεδα της ανθρώπινης ζωής
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ
Ο ποιητής αντιμετωπίζει το σεισμό με μία αισιόδοξη φιλοσοφική διάθεση
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ
Οι εκδόσεις του Εργαστηρίου Σκέψης παρουσιάζουν τις καινούργιες κυκλοφορίες των βιβλίων του Αλέξη Καρπούζου.
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ
Σήμερα προσδίδουμε σε αυτό τον όρο ένα πολύ περιορισμένο νόημα, αντιθέτως στην ελληνική φιλοσοφία
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ
Ο Ιταλός φιλόσοφος Giorgio Agamben, αρκετά γνωστός στην Ελλάδα, στο παρελθόν έχει καταγγείλλει την απανθρωποποίηση της ζωής
ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ
Λες και το βλέμμα μας, αναγκασμένο από την φύση του να είναι στραμμένο προς τα έξω, συμπαρασύρει ολόκληρη την ύπαρξη μας σε ένα αδιάκοπο κυνήγι εξωστρέφειας
ΣΗΜΕΡΑΕΒΔΟΜΑΔΑΜΗΝΑΣΕΤΟΣΟΛΑ
ΑΝΑΖΗΤΗΣΤΕ ΔΙΚΤΥΟ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ
x