A+ A A-
  • Πλοήγηση από το πληκτρολόγιο:
  • h Αρχική
  • n Δίκτυα αλληλεγγυης
  • a Ανταλλακτικό χαριστικό παζάρι
  • e Νέα
  • p Αρθογραφία
  • w Ποιοι είμαστε
  • c Επικοινωνία
  • t Web Tv
  • s Κοινωνική οικονομία
  • g Αλληλεγγύη
  • m Συνεργατισμός
  • x Καινοτομίες
  • u Start ups
  • o Αειφορία
  • r Δικαιώματα
  • j Ακτιβισμός
  • q Ζώα
Εναλλακτικός ΑμεΑ

Μπάρα προσβασιμότητας για ΑμεΑ

Η ετερότητα ως καθρέφτης της ταυτότητας

Art Brut – Outsider Art

Η ετερότητα ως καθρέφτης της ταυτότητας


Η Εταιρεία Μελέτης Πολιτισμικής Ετερότητας (Ε.Μ.Π.Ε.) και ο Δήμος Αθηναίων (Ο.Π.Α.Ν.) οργανώνουν την Εκδήλωση: «Art Brut – Outsider Art: Η ετερότητα ως καθρέφτης της ταυτότητας» από 9 έως 23 Μαΐου με βασικό χώρο το Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα», Ηρακλειδών 66, σταθμός Κεραμεικός/Θησείο. 


Είσοδος ελεύθερη.


Το επιχείρημα


Η σχέση Ετερότητας και Ταυτότητας ως αμοιβαίος καθορισμός και ορισμός το ένα του άλλου καταρρίπτει τα στεγανά, τους τοίχους, τις λέμβους, τους φράχτες, τα κυρίαρχα σημαίνοντα και το άσυλο για να προσφέρει ασυλία και άνοιγμα στο υποκείμενο του «παράλογου» ως έδρα του υποκειμένου του σημαίνοντος.

Η Ετερότητα είναι το βλέμμα του Άλλου ως Ταυτότητα εντός μας. 

Η «φυσιολογικότητα» δεν είναι η φύση του ανθρώπου, είναι η άμυνα ενάντια στη φύση του.  


Η Art Brut – Outsider Art ως συνιστώσα του οράν συναντά τη Σύγχρονη Τέχνη μέσω της αγωνίας της διάρρηξης της φόρμας για την ανάδειξη της υποκειμενικότητας, έστω τρελής, έστω απελπισμένης, ως τελευταίο καταφύγιο εξέγερσης του υποκειμένου έναντι του αποπροσωποποιημένου ατόμου της αγοράς.


Ο τόπος συνάντησης της Art Brut-Outsider Art με τη Σύγχρονη Τέχνη αναδεικνύει τον έτερο τόπο της ψυχής μας ως την ουσιώδη συνθήκη της Ταυτότητάς μας, σημασιοδοτώντας την  επιθυμία ως νόημα χρόνου.


ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ


ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Εγκαίνια: Δευτέρα 9 Μαΐου, 19:30

Διάρκεια: 9 - 21 Μαΐου

Τρίτη έως Σάββατο 10:00-20:00, Κυριακή 10:00-14:00

Πολιτιστικό Κέντρο "Μελίνα"

Ηρακλειδών 66, σταθμός Κεραμεικός/Θησείο


Στην έκθεση έργα γνωστών καλλιτεχνών συνομιλούν με έργα ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία.


Επιμέλεια Έκθεσης

Σοφία Γκίκα Εικαστικός

Έλενα Σταματογιάννη Εικαστικός


Συμμετέχουν οι καλλιτέχνες

Βασίλης Αγγελόπουλος, Άγγελος Αντωνόπουλος, Μαρία Αριστοτέλους, Νάνος Βαλαωρίτης, Νίκος Βαρυτιμιάδης, Κωνσταντίνος Βασιλείου, Έλλη Βέλλιου, Νάντια Βλαχοπούλου, Δανάη Βλάχου, Κώστας Βούλγαρης, Αλέξανδρος Βούτσας, Νίκος Βρούβας, Ελπίδα Γαδ, Ματίνα Γεωργά, Μπορισλάβα Γεωργιτσέλη, Κατερίνα Γιαβρίδη, Σοφία Γκίκα, Ρένα Γουμπερίτζη, Karl Grunewald, Τζίμης Ευθυμίου, Άννα Ζαβιτσάνου, Έλενα Καραγιάννη, Παντελής Κωνσταντίνου, Παναγιώτα Λευκαδίτη, Γιώργος Λιντζέρης, Βαγγέλης Λιουδάκης, Γιώργος Μαχιάς, Σοφία Μπακιρτζή, Μάριος Ντε Παντουάνης, Αιμιλία Παπαφιλίππου, Άννα Πιάτου, Μαρίνα Προβατίδου, Θάλεια Πρωτοψάλτη, Βιολέττα Ροΐλου, Ρούσος Σκαρβελάκης, Άγγελος Σκούρτης, Έρη Σκυργιάννη, Έλενα Σταματογιάννη, Ναταλία Σταμοπούλου, Μαργαρίτα Στρατηγού, Αυγή Τοπάκα, Γιώργος Τσακίρης, Μάκης Φάρος, Βούλα Φερεντίνου, Πάνος Χαραλάμπους, Έλενα Χατζηαθανασίου, Γιούλα Χατζηγεωργίου, Νίκος Χατζηκωνσταντής, Δημήτρης Χρηστίδης


Συμμετέχουν φορείς της ψυχικής υγείας και επιστημονικά σωματεία.


Κατά τη διάρκεια της βραδιάς των εγκαινίων θα αναπτυχθούν τα  παρακάτω δρώμενα:


Εικαστική Performance

action 3-manque 

Συμμετέχουν

Μάρω Θεοδοσίου, Sebastian Τσίφης, Σοφία Δρακοπούλου (performers-AlmaKalma)

Διδασκαλία - Εμψύχωση

Γιάννης Μήτρου

Με την υποστήριξη του International Research Laboratory of Performing Arts-almakalma (I.R.L.P.A.)


Εικαστική Performance

Κώστας Βούλγαρης (ΑΣΚΤ)


Θα υπάρχει επίσης

 Έκθεση τελετουργικών μασκών με αντικείμενο την τρέλα και την θεραπεία

Συλλογή Φώτη Καγγελάρη


Έκθεση βιβλίου συναφούς αντικειμένου 


Sound Design: WAR/hy Drone


ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΩΡΓΟΥ ΜΠΟΥΡΛΑΔΑΚΗ

Εγκαίνια: Τετάρτη 11 Μαΐου, 19:00

Διάρκεια: 11-16 Μαΐου

Ώρες: 12:00-20:00

"Ηώς Χώρος Τέχνης"

Χέυδεν 38α, Βικτώρια


Με την υποστήριξη του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Αττικής (Ψ.Ν.Α. Δαφνί)

Τμήμα Εργοθεραπείας


Επιμέλεια

Ναταλία Σταμοπούλου Εικαστικός, Θεωρητικός Τέχνης



ΦΕΣΤΙΒΑΛ VIDEO ART

Video Art Project Clinamen

Εγκαίνια: Παρασκευή 13 Μαΐου, 21:00

Διάρκεια έκθεσης: 13-15 Μαΐου

Ώρες προβολής: 21:00-23:00

ArtWall Project Space

Σοφοκλέους 26


Οργάνωση – Επιμέλεια

Βασιλική Βαγενού Ιστορικός τέχνης 

Μυρτώ Βουνάτσου Συνεργάτης στο Τμήμα Φωτογραφίας και Οπτ/κών ΑΤΕΙ Αθήνας/ MFA in Digital Arts                                       

Στέλιος Ντεξής Επίκουρος Καθηγητής στη Σ.Κ.Τ. ΑΠΘ/ MFA  in Digital Arts

Γιώργος Κατσάγγελος Καθηγητής Φωτογραφίας στη Σ.Κ.Τ. ΑΠΘ 


Συμμετέχουν

 Αλέξανδρος Ακρίβος, Γιασμίνα Βουνάτσου - Ευτυχία Μαραβέγια, Μαρία Γιαπουτζή, Κώστας Γκουρτζής, Κώστας Γραμμάδας, Τζωρτζίνα Κακοσίμου, Μυρσίνη Κουτλή - Ναυσικά Λιζάρδου, Χρυσάνθη Λυκούση, Αλεξάντρα Μαυροφρύδη, Γεωργία Μπάντιου, Νεφέλη Παπαϊωάννου, Ευσεβία Σεργίδου - Μαρία Χoίρα - Τζοβάνα Αντωνίου, Κατερίνα Στοϊκοβα - Ιουλία Πάσκα, Γιώργος Ταξίδης - Εύα Κωνσταντινίδου, Ορφέας Τιμογιάννης, Γιώργος Τόγιας, Μαρία Τσιρουκίδου, Ευσταθία Φλωκατούλα, Γιάννης Χαντζίδης, Κατερίνα Χατζηδημητρίου 

                                  


ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

Παρασκευή 13 Μαΐου, 17:00-21:00

Συνεδρία: «Όψεις της Ετερότητας» 

Σάββατο 14 Μαΐου

Συνεδρία: «Τέχνη και Θεραπεία» 10:00-13:00 

Συνεδρία: «Διαστάσεις της Ετερότητας» 17:00-21:00


Πολιτιστικό Κέντρο "Μελίνα"

Ηρακλειδών 66, σταθμός Κεραμεικός/Θησείο


Οργάνωση - Επιμέλεια

Φώτης Καγγελάρης

Τέση Λαζαράτου


Παρασκευή 13 Μαΐου, 17:00-21:00

Συνεδρία: «Όψεις της Ετερότητας»

17:00 Χαιρετισμοί

17:20 Τέση Λαζαράτου Ψυχοθεραπεύτρια

17:40 Αθηνά Μιράσγεζη Διδάσκουσα στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο

18:00 Δημήτρης Παπαχαραλάμπους Διδάκτωρ - Συνεργάτης του Τμήματος ΕΜΜΕ Πανεπιστημίου Αθηνών

18:20 Χλόη Κολύρη Ψυχίατρος, Αναλύτρια

18:40 Θανάσης Γεωργάς Παιδοψυχίατρος-Ψυχοθεραπευτής (Daseins Analysis)

19:00 Νικήτας Χιωτίνης Καθηγητής ΤΕΙ Αθήνας, Δρ Αρχιτέκτων/Msc Φιλοσοφίας Πολιτισμού

19:20 Αντώνης Λιοδάκης Ψυχίατρος, Δραματοθεραπευτής, Διευθυντής Κ.Ψ.Υ. Ρεθύμνου

19:40 Παύλος Λέφας Καθηγητής Ιστορίας και Θεωρίας της Αρχιτεκτονικής στο Πανεπιστήμιο Πατρών

20:00 Μάριος Μπέγζος Καθηγητής Συγκριτικής Φιλοσοφίας της Θρησκείας ΕΚΠΑ

20:20 Γιάγκος Ανδρεάδης Ομότιμος καθηγητής Παντείου πανεπιστημίου, Διευθυντής Κέντρου Κλασικού Δράματος και Θεάματος Παντείου

20:40 Σωκράτης Δεληβογιατζής Καθηγητής Φιλοσοφίας Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Φιλοσοφικής Έρευνας πάνω στο Φαντασιακό

Σάββατο 14 Μαΐου, 10:00-13:00

Συνεδρία: «Τέχνη και Θεραπεία»

10:00 Αντώνης Αντωνίου Ψυχολόγος, Συντονιστής Δράσεων Υποστήριξης, ΑΡΣΙΣ Αθήνας

10:20 Στέλιος Μοίρας Κοινωνικός Λειτουργός στο Ε.Κ.Η. της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. (Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε.)

Νίκος Παυλίτινας Ηθοποιός/Σκηνοθέτης/Υπεύθυνος Εναλλακτικών Δράσεων του Ε.Κ.Η. της Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε. (Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε.)

10:40 Δέσποινα Παπαϊωάννου Ψυχολόγος, Εικαστική Ψυχοθεραπεύτρια (Εταιρεία Κοινωνικής Ψυχιατρικής & Ψυχικής Υγείας)

11:00 Δέσποινα Σαμιώτη Ψυχολόγος, Μεταπτυχιακή φοιτήτρια και εκπαιδευόμενη εικαστική θεραπεύτρια στο Κ.Τ.Ψ. (Κέντρο Τέχνης και Ψυχοθεραπείας)

11:20 Θάλεια Πρωτοψάλτη Φοιτήτρια της Σχολής Καλών Τεχνών Αθήνας (Ψ.Ν.Α. "Δρομοκαΐτειο")

11:40 Βασίλειος Κυριαζάκης Ειδικευόμενος Ψυχίατρος, Γνωσιακός-Αναλυτικός Ψυχοθεραπευτής (CAT), Μέλος του Παγκόσμιου Ιστού Διαλογικού Εαυτού (DSN) (Ψ.Ν.Α. "Δρομοκαΐτειο")

12:00 Αγγελική Φωτεινού Δραματοθεραπεύτρια, Εργοθεραπεύτρια, Κοινωνική Λειτουργός (Εταιρεία Κοινωνικής Ψυχιατρικής & Ψυχικής Υγείας)

12:20 Έλενα Τονικίδη Ψυχολόγος, Εικαστικός/Art-therapist, Διευθύντρια Ψ-Τ (Ψυχολογία-Τέχνη) Θεσσαλονίκης

12:40 Θεατρικό Δρώμενο "Λαβύρινθος: η μύηση στα ιερά μυστήρια της ζωής και του θανάτου", Εταιρεία Κοινωνικής Ψυχιατρικής & Ψυχικής Υγείας, Συντονισμός-Σκηνοθεσία: Αγγελική Φωτεινού Δραματοθεραπευτρια-Εργοθεραπεύτρια - Καλλιτεχνική ομάδα εργαζομένων και μελών των μονάδων ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης ΔΟΜΗ ΑΤΤΙΚΗ


Σάββατο 14 Μαΐου,17:00-21:00

Συνεδρία: «Διαστάσεις της Ετερότητας»

17:00 Παντελής Σαββίδης Δημοσιογράφος, Πρόεδρος Αποφοίτων Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

17:20 Θωμάς Συμεωνίδης Δρ Φιλοσοφίας ΕΜΠ, Μεταδιδακτορικός ερευνητής ΑΣΚΤ Αθηνών

17:40 Nora Lefa Αρχιτέκτων - Εικαστικός, MSc, MA, Υποψήφια Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Σαράγιεβο

Ema Alihodžić Jašarović Αρχιτέκτων, MSc, Βοηθός Καθηγητή, Πανεπιστήμιο  Podgorica

18:00 Ιωάννης Μήτρου Εταίρος ερευνητής του Εργαστηρίου Φιλοσοφικής Έρευνας πάνω στο Φαντασιακο (Ε.Φ.Ε.Φ) του Α.Π.Θ., Διευθυντής του Διεθνούς Εργαστηρίου Έρευνας Παραστατικών Τεχνων-AlmaKalma, Ψυχαναλυτής

18:20 Μιχάλης Λέφας Ομοιοπαθητική  Ίασις

18:40 Κώστας Γεμενετζής Ψυχίατρος, Ψυχαναλυτής

19:00 Επαμεινώνδας Ασλανίδης Ψυχίατρος, Ψυχαναλυτής

19:20 Άννα Φιλίνη Αρχιτέκτων, Ζωγράφος

19:40 Γιώργος Κοντογιώργης Καθηγητής, τ. Πρύτανης Παντείου

20:00 Στέφανος Ροζάνης Καθηγητής Φιλοσοφίας – Συγγραφέας

20:20 Πέπη Ρηγοπούλου Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών, Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ



ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΔΡΩΜΕΝΟ

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ & ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

«Λαβύρινθος: η μύηση στα ιερά μυστήρια της ζωής και του θανάτου»

Σάββατο 14 Μαΐου, 12:40

στα πλαίσια του Συνεδρίου

Πολιτιστικό Κέντρο "Μελίνα"

Ηρακλειδών 66, σταθμός Κεραμεικός/Θησείο


Συντονισμός-Σκηνοθεσία

Αγγελική Φωτεινού Δραματοθεραπευτρια-Εργοθεραπεύτρια - Καλλιτεχνική ομάδα εργαζομένων και μελών των μονάδων ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης ΔΟΜΗ ΑΤΤΙΚΗ



ΜΟΥΣΙΚΟ ΔΡΩΜΕΝΟ

Φένια Παπαδόδημα  - ODYSSEY duet

Σάββατο 14 Μαΐου, 21:00

Πολιτιστικό Κέντρο "Μελίνα"

Ηρακλειδών 66, σταθμός Κεραμεικός/Θησείο



ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ & ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Εγκαίνια: Κυριακή 15 Μαΐου, 10:00-15:00

Διάρκεια: 15-18 Μαΐου

Ώρες: 10:00-18:00

Δευτέρα 16 Μαΐου 11:00-13:00: Εργαστήριο ζωγραφικής

"Πολιτιστικό Καφενείο Διαδρομές"

Κοι.Σ.Π.Ε. 10του ΤΟ.Ψ.Υ.

Φραγκούδη 15-17β, Καλλιθέα (Πάντειο Πανεπιστήμιο)


Οργάνωση-Επιμέλεια

Δέσποινα Παπαϊωάννου Ψυχολόγος, Εικαστική Ψυχοθεραπεύτρια

Αγγελική Φωτεινού Δραματοθεραπευτρια-Εργοθεραπεύτρια


Συμμετέχουν οι φορείς

Ε.Κ.Ψ.Ψ.Ψ.Υ.-Δομές: Αττικής/Φωκίδας/Λαμίας/Θράκης, Ι.Ψ.Υ.Π.Ε. Πρόγραμμα Κοινωνικοποίησης, Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε  Οικοτροφείο «Αθηνά», Κ.Σ.Δ.Ε.Ο. «ΕΔΡΑ», Σ.Ο.Ψ.Υ. Κορυδαλλού, Σ.Ο.Ψ.Υ. – Αττικής, Π.Ε.Ψ.Α.Ε.Ε  Εξειδικευμένο  Κέντρο Ημέρας «Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου» 



ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΔΡΩΜΕΝΟ

ΚΙΝΗΣΗ ΑΔΕΡΦΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (ΚΙΝ.Α.Ψ.Υ.)

Κυριακή 15 Μαΐου, 19:00

Κέντρο Κοινωνικού Διαλόγου, Ηπείρου 41, σταθμός Βικτώρια/Σταθμός Λαρίσης

τηλ: 2108818946


«Το παιχνίδι συναντά την ετερότητα»


Οργάνωση-Επιμέλεια

Μαρία Κοκκινάκη Ηθοποιός Animateur



WORKSHOPS ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ-ΤΕΧΝΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Δευτέρα 16 Μαΐου, 11:00-13:00 και 13:00-15:00

Πολιτιστικό Κέντρο "Μελίνα"

Ηρακλειδών 66, σταθμός Κεραμεικός/Θησείο


«Ανιχνεύοντας την  εικαστική γλώσσα στο κέλυφος της διαφορετικότητας»

Leader: Νιόβη Σταυροπούλου

Ιnstructor:  Δάφνη Καλαφάτη


«Η αναγκαιότητα του "άλλου"»

Leader: Έλενα Τονικίδη

Ιnstructor: Νιόβη Σταυροπούλου



ΒΡΑΔΙΑ ΠΟΙΗΣΗΣ

Δευτέρα 16 Μαΐου, 20:00

Πολιτιστικό Κέντρο "Μελίνα"

Ηρακλειδών 66, σταθμός Κεραμεικός/Θησείο


Οργάνωση - Επιμέλεια

Λιλή Ντίνα


Απαγγέλλουν οι ποιητές

Κατερίνα Αγγελάκη Ρουκ

Γιώργος Βέλτσος

Εσμεράλδα Γκέκα

Γιώργος Δουατζής

Πάνος Κυπαρίσσης

Γιώργος Μαρκόπουλος

Ανθή Μαρωνίτη

Ίκαρος Μπαμπασάκης

Κωνσταντίνος Μπούρας

Μανόλης Πρατικάκης

Μαρία Τοπάλη


Ο ηθοποιός και συγγραφέας Γιώργος Ερνέστο Μουρελάτος απαγγέλλει «καταραμένα» ποιήματα των Γ. Βιζυηνού, Κ. Γώγου, Ρ. Φιλύρα.

Η Λιλή Ντίνα διαβάζει ένα ποίημα νοσηλευομένου ατόμου από τη συλλογή ποιημάτων ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία του Φώτη Καγγελάρη.

Ο Φώτης Καγγελάρης διαβάζει δύο ποιήματα από το βιβλίο "Το Βλέμμα και το Είναι στην Ψύχωση".



ΟΜΑΔΙΚΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Εγκαίνια: Τρίτη 17 Μαΐου, 19:30

Διάρκεια: 17-23 Μαΐου

Ώρες: 12:00-20:00

"Ηώς Χώρος Τέχνης"

Χέυδεν 38α, Βικτώρια


Οργάνωση – Επιμέλεια

Στέφανος Πάσχος Φωτογράφος, Καθηγητής Φωτογραφίας


Συμμετέχουν

Αχιλλέας Αγγελόπουλος, Μαρία Γουδή, Ιωάννα Γρηγοριάδου, Ερωτόκριτος Καλούδης, Κωνσταντίνος Καρανίκας, Αθηνά Καστρίτη, Ηλίας Κουνενής, Ηλίας Λόης, Μιχαήλ Ματσούκας, Κασσάνδρα Ηλιάνα Μπαζοπούλου, Δημοσθένης Μπίτρας, Κωνσταντίνος Τούντας, Χριστίνα Τσεκλημά, Γιώργος Σκουλούδης



ΕΚΘΕΣΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ (ΕΦΕ)

Εγκαίνια: Τετάρτη 18 Μαΐου, 19:30

Διάρκεια: 18-24 Μαΐου

"Polis art cafe"

Πεσματζόγλου 5, Κέντρο


Οργάνωση – Επιμέλεια

Κυριάκος Κόκκος Φωτογράφος


Συμμετέχουν

Απόστολος Αλεξίου, Δημήτριος Ζαραφωνίτης, Χρήστος Ζορμπάς, Σπύρος Ιατρόπουλος, Μάχη Κακαβά, Κυριάκος Κόκκος, Εύα Λαμπροπούλου, Ιωάννης Λυκούρης, Φίλιππος Μνήσαρχος, Χρήστος Παυλίδης, Μάνος Σπαρής, Γιάννης Τσιλίδης



ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ  ΗΜΕΡΙΔΑ  VISUAL ARTS

Παρασκευή 20 Μαΐου, 19:00

Πολιτιστικό Κέντρο "Μελίνα"

Ηρακλειδών 66, σταθμός Κεραμεικός/Θησείο


Οργάνωση - Επιμέλεια

Αλέξανδρος Βούτσας Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών (ε.ε.δι.π.), Εργαστήριο Φωτογραφίας 


Εισηγητές

19:00 Κυριάκος Χατζημιχαηλίδης Σκηνοθέτης

19:20 Ευαγγελία Ραφτοπούλου Τελειόφοιτος ΑΣΚΤ

19:40 Κλεοπάτρα Χατζηγιώση Γλύπτρια/Θέατρο

20:00 Ντάνα Παπαχρήστου Μουσικός/Μουσικολόγος

20:20 Δέσποινα Μεϊμάρογλου Εικαστικός

20:40 Μεγακλής Ρογκάκος Κριτικός/Ιστορικός τέχνης



WORKSHOP Performative writing- Ressentiment (Περί Μνησικακίας)

Σάββατο 21 Μαΐου, 12:00-15:00

Κυριακή 22 Μαΐου, 12:00-15:00

dépôt art gallery

Νεοφύτου Βάμβα 5, Κολωνάκι


Οργάνωση – Επιμέλεια 

Αλεξάνδρα Παπαγεωργίου Σκηνοθέτης



ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ

Κυριακή 22 Μαΐου, 18:00

Ταινιοθήκη της Ελλάδος

Ιερά Οδός 48 & Μεγάλου Αλεξάνδρου 134–136, Κεραμεικός (Μετρό Κεραμεικός)

Τηλ: 6940099221, 2103612046


Οργάνωση - Επιμέλεια

Κλεώνη Φλέσσα Σκηνοθέτης


Οι ταινίες


«ΣΡΕΜΠΕΡ» διάρκεια: 15’ 

Σενάριο–Σκηνοθεσία: Πέπη Ρηγοπούλου


«Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΠΟΥ ΕΝΟΧΛΗΣΕ ΤΟ ΣΥΜΠΑΝ» διάρκεια: 65’

Σενάριο–Σκηνοθεσία: Σταύρος Ψυλάκης              


«ψ» διάρκεια: 67’

Σενάριο–Σκηνοθεσία: Καλλιόπη Λεγάκη


«ΠΥΡΟΒΑΣΙΑ ΣΕ ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΔΡΑΣΗ» διάρκεια: 27’

Σκηνοθεσία: Λάκη Παπαστάθη  & Εύας Στεφανή


«ΝΙΚΟΣ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ-ένας ζωγράφος στη σκιά της ιστορίας» διάρκεια: 30’

Σενάριο–Σκηνοθεσία: Κλεώνη Φλέσσα


Διάρκεια προβολής 3 ώρες και 40 λεπτά. Θα υπάρξει ανάλυση και συζήτηση με τους Δημιουργούς.



WORKSHOP ARTAUD

Διάρκεια: Πέμπτη 19 έως Δευτέρα 23 Μαΐου

Golden Labrador Gallery, Ακροθώων 28, Άνω Πατήσια


Οργάνωση – Επιμέλεια

Αντώνης Βάθης Γλύπτης, Μελετητής του Artaud



Εταιρεία Μελέτης Πολιτισμικής Ετερότητας (ΕΜΠΕ)

site: www.empealterity.com

blog: www.empe-alterity.blogspot.com

facebook: www.facebook.com/empe.alterity.allos

e-mail: allos.empe@gmail.com





ΚΕΙΜΕΝΟ ΦΩΤΗ ΚΑΓΓΕΛΑΡΗ
Η ΕΤΕΡΟΤΗΤΑ ΩΣ ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ ΤΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ
Το τίμημα της ενικότητας

«Το ίδιο λαμβάνει το είναι του στο μέτρο που δέχεται ν’ αλλοτριωθεί από το ίδιο του άλλου ως άλλο».
G. W. F. Ηegel
«Το να μην σκέπτεται κανείς σαν τους άλλους, σημαίνει, απλά, ότι σκέπτεται».
Ε. Ionesco
«Άντε να χαθούμε, παλιοτόμαρα της ευτυχίας του πέμπτου ή έκτου ορόφου».
Ο. Ελύτης
Σ’ αυτούς τους καιρούς που διανύουμε πώς ορίζεται η λογική του σύγχρονου ανθρώπου;
Τι είναι λογική στο σύγχρονο καπιταλισμό; Έχει νόημα να μιλάμε για λογική σήμερα εάν η οικουμένη λειτουργεί εκτός λογικής, εκτός του συμβολικού πλαισίου, εάν λειτουργεί σαν μια δαιμονική μηχανή αυτορυθμιζόμενη έτσι που κανένα σημαίνον δεν είναι απαραίτητο; Ο Deleuze τονίζει ότι τα πάντα στον καπιταλισμό λειτουργούν λογικά εκτός από τον ίδιο τον καπιταλισμό, εκτός από το κεφάλαιο. Η οικουμένη λειτουργεί χωρίς το υποκείμενο, το υποκείμενο είναι μέρος της μηχανής που παράγει οικονομία.
Σ’ αυτούς τους καιρούς που διανύουμε τι απέγινε το «άρα» του Descartes, η ενδέκατη θέση για τον Feuerbach, το χαϊντεγκεριανό «είναι ως γλώσσα», η ύπαρξη ως κατανόηση του Gadamer;
Ζούμε την εποχή του «πράγματος» το οποίο ποτέ δεν πέθανε, απλά, ζητούσε την ευκαιρία που του δόθηκε με το θάνατο του Hegel. Οι λέξεις πεθαίνουν, το «πράγμα» όχι. Το «πράγμα», έλεγε ο Lacan, είναι αυτό όπου όλες οι λέξεις σταματούν. Το «πράγμα» λειτουργεί από μόνο του. Δεν χρειάζεται εποπτεία και παρέμβαση. Και λειτουργεί, φευ, «καλά»: επιφέρει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα, τους λιγότερο δυνατούς θανάτους, τις λιγότερο δυνατές αυτοκτονίες, τη λιγότερη εξαθλίωση. Σαν τον κόσμο του Leibniz: ο καλύτερος δυνατός κόσμος παρ’ ότι είναι αυτό που είναι. Ακόμα και η εξαθλίωση της κρίσης θεωρείται εντός του πλαισίου του καλύτερου δυνατού κόσμου.
Η τέχνη σήμερα δικαιολογεί το πρόσωπο της Αγοράς, εικονοποιεί την άποψη του  Greenspan της FED ότι η οικονομία δεν έχει ανάγκη παρέμβασης ή του Dragi της Ε.K.Τ. για τη λιγότερη δυνατή επέμβαση στην Αγορά, δηλαδή, τη μεγαλύτερη δυνατή επέμβαση στην πλειοψηφία των κατοικούντων τον πλανήτη.
Το «πράγμα» είτε με την μορφή της Αγοράς είτε με την μορφή της τέχνης καταλαμβάνει τη σκηνή του κόσμου σαν το παχύρευστο υγρό της παγκοσμιοποίησης και επιτρέπει στο όνομα της ασφάλειας την ανάδυση του «Πανοπτικού»  αλλά ίσως και την ανάδειξη του «Τίποτα» ως υπέρτατης αξίας. Beaudrillard: «Η σημερινή τέχνη είναι μηδέν, ο καλλιτέχνης παριστάνει ότι κάνει τέχνη και ο θεατής ότι κατανοεί. Η πρωτοπορία στην τέχνη δεν λειτουργεί αφού το σύστημα είναι ήδη δύο επαναστάσεις μπροστά από την πρωτοπορία. Η σημερινή γλώσσα είναι η μεταγλώσσα της κοινοτοπίας».
Μα, κατ’ αρχάς, πού βρίσκεται σήμερα η σχέση υποκειμένου- πολιτικής;
Αν λάβουμε υπόψη μας τις κινήσεις που επισυμβαίνουν στους επιμέρους τομείς της σχέσης του υποκειμένου με την εξουσία, στοχεύοντας κατευθείαν επί του σώματος, θα έλεγε ο Foucault, τότε θα παρατηρήσουμε ότι το υποκείμενο τείνει προς μια ανθρωπολογική έκπτωση μέσω της οποίας θα διχάζεται μεταξύ της εντολής «κατανάλωσε» ή «ενοχοποιήσου». Ο Foucault επισημαίνει ότι εκείνος που κυριαρχεί στις σχέσεις αυτές ελέγχει τις συνθήκες υπό τις οποίες εμφανίζονται η «γνώση» και η «αλήθεια», άρα η πραγματικότητα. Οι κυρίαρχες τάξεις εγγράφουν την εξουσία τους στη διδασκαλία του υποκειμένου: Να υπάρχει κατά συγκεκριμένο τρόπο και η ψυχή που κατοικεί στο υποκείμενο δίνοντάς του ύπαρξη, να είναι μέρος του ελέγχου που ασκεί η εξουσία. Αν το υποκείμενο μπορεί να εξασφαλίσει την ύπαρξή του, λέει ο Althusser, με τους όρους του νόμου και ο νόμος απαιτεί ως αντάλλαγμα την καθυπόταξή του, τότε το υποκείμενο υποκύπτει διαστροφικά στο νόμο για να συνεχίσει την ύπαρξή του. Η Βutler υπογραμμίζει ότι όχι μόνο η εξουσία δρα επί του υποκειμένου, αλλά το θεσπίζει ως υπάρχον. Ο Βourdieu επίσης εφιστά την προσοχή στο ότι οι ταξινομήσεις, ως βάση των κοινωνικών σχέσεων, αποτελούνται από συμβολικές αναπαραστάσεις που «κάνουν» τον κόσμο να υπάρχει των οποίων ο αυθαίρετος χαρακτήρας συγκαλύπτεται. Γιατί, ακριβώς, λέει ο Αttali, σε μια κοινωνία όπου η χειρότερη απειλή είναι η μοναξιά, η αποδοχή του κανόνα μεταποιείται στην απόλαυση του ανήκειν. Και η Arendt σε μια αποστροφή της σημειώνει: «Η σύγχρονη ψυχολογία μάς βοηθάει να προσαρμοστούμε στις συνθήκες αυτές στερώντας μας, ωστόσο, την τελευταία ελπίδα, δηλαδή, ότι είμαστε σε θέση να μεταμορφώσουμε την έρημο σε ανθρώπινο κόσμο».
Αυτή η εκπτωτική παλινδρόμηση μετατρέπει το υποκείμενο σε υπήκοο μηχανικών αιτημάτων, παιδικών αναγκών και έτοιμων επιθυμιών, το οποίο υποκείμενο,  μέσω της τηλεοπτικής εικόνας –συνεπικουρούμενη από μια διαρκή «Κατάσταση εξαίρεσης», θα έλεγε ο Agamben, για το ομαδικό «καλό»- καλείται να απαντήσει ταυτιζόμενο με την απάντηση που η Αγορά έχει, ήδη, δώσει στο ψευδοδίλημμα που έχει θέσει η ίδια: Εκδίωξη του ψυχωτικού τρόμου της διάλυσης του σώματος, τρόμου σκόπιμα και έντεχνα αναδυομένου και που η προσφερόμενη ασφάλεια αποτρέπει, ή παραίτηση από την επιθυμία, που ούτως ή άλλως είναι περιττή, αφού υπάρχει προσφορά επιθυμιών οι οποίες, μάλιστα, ανταποκρίνονται στα κυρίαρχα σημαίνοντα; Ο καθένας μπορεί να είναι ευτυχισμένος, λέει ο Αdorno με τον Horkheimer, φτάνει να παραδοθεί χωρίς όρους: «Προσωπικότητα είναι η λάμψη των λευκών δοντιών». 
Εκείνο που οφείλει να προσεχθεί ιδιαίτερα είναι ότι αυτή η αναφερόμενη επιδίωξη του ομαδικού «καλού», δεν είναι ένα ψέμα για την κάλυψη στόχων υπεραξίας και υπεραπόλαυσης. Σίγουρα είναι και αυτό. Αλλά, επί της ουσίας δεν υπάρχει επιδίωξη, όπως υπήρχε, κάποτε, στην εποχή του Marx και μέχρι το ’70, υπεραξίας και υπεραπόλαυσης. Η Αγορά δεν μπορεί να κάνει διαφορετικά πια, γιατί ο έλεγχος είναι εκτός της φύσης της, όπως ακριβώς η φύση του «πράγματος». Δεν μπορεί παρά να παράγει υπεραξία-υπεραπόλαυση. Όπως επισημαίνει ο Αttali, η πολιτική οικονομία του μη-νοήματος εδραιώνεται χωρίς άνθρωπο και χωρίς εμπόρευμα.
Όμως, από πού, άραγε, εκκινεί αυτή η διαδικασία η οποία καταλήγει στην ανάδυση του «πράγματος» ως σημαίνοντος είτε στην Αγορά είτε στην τέχνη;
Το σημείο αυτό δεν μπορεί να είναι άλλο από το «άρα» του Descartes (1637).
Το ξέρουμε, βέβαια, ότι το περίφημο «άρα» ως λογική έκφραση, ως συλλογισμός  δεν έχει καμία υπόσταση, είναι τελείως αυθαίρετο λογικά.
Το «άρα» φτάνοντας ως τις μέρες μας, εμπεριέχει όλη την εξέλιξη του Δυτικού πνεύματος και κατά συνέπεια, εμπεριέχει και τη σχέση της πολιτικής με την τέχνη. Αν δεν υπήρχε αυτή η αβέβαιη βεβαιότητα του «άρα» το οποίο διαρκώς χρειάζεται να επιχειρηματολογεί για την ορθότητα του, άρα να εξελίσσεται, με συνέπεια να δημιουργεί πραγματικότητα και νοήματα περί αυτής, ίσως ο κόσμος να ήταν αλλιώς. O Δυτικός κόσμος, είναι η λογική αντίδραση στην έλλειψη λογικής του «άρα», στη γέννηση του «άρα» ως προϋπόθεση αυτού τούτου του κόσμου αλλά ταυτόχρονα η ανάδυση αυτής τούτης της έλλειψης λογικής με όλες τις συνέπειες που αρδεύονται από την αντίφαση αυτή. Η ιστορία της φιλοσοφίας, και όχι μόνον, από το «άρα» και μετά, είναι η μάχη του λόγου για τη στερέωση του πάσχοντος «άρα». Θα μπορούσαμε σχηματικά να πούμε ότι το «άρα» υπερασπίστηκε με τέτοιο πάθος επειδή συνιστά την ρητή έκφραση της υποκειμενικότητας ως συνισταμένη των αποπειρών προσδιορισμού του προσώπου. Το δίλημμα ήταν-και είναι-: Ή ο Θεός ή το «Τίποτα» ή το «άρα».
Το «άρα» συνιστά τη δεύτερη Έξοδο του ανθρώπου από τον παράδεισο του Θεού, αν θεωρήσουμε ως πρώτη το γεγονός της θνητότητας μέσω της εμφυλότητας.
Θα επισημάνουμε και μια άλλη Έξοδο από τον παράδεισο του Θεού, εκείνη που συντελείται μέσω της ψυχανάλυσης, όπου το υποκείμενο ανακαλύπτει ότι δεν είναι υποκείμενο της λογικής και βέβαια ούτε του «άρα» αλλά είναι υποκείμενο της επιθυμίας ή μάλλον του παράλογου. Η ψυχανάλυση δεν κάνει κάτι άλλο παρά να πει δυνατά αυτό που όλοι ήξεραν ότι, δηλαδή, το «άρα» δεν υπήρξε ποτέ, το «άρα» ήταν η άμυνα του υποκειμένου έναντι του «τίποτα» ή του Θεού. Όχι τυχαία, ο Leibniz είχε ήδη θέσει το περίφημο ερώτημα: «Γιατί υπάρχει ο κόσμος και όχι το τίποτα;». Το «άρα» ήταν η «λογικότητα» που δεν υπήρξε ποτέ κατά τον ίδιο τρόπο που η «φυσιολογικότητα» του ψυχικού συστήματος δεν είναι παρά η άμυνα έναντι του πρωταρχικού πυρήνα της εμφωλεύουσας τρέλας. Η ψυχανάλυση λέει μεγαλόφωνα αυτό που είχε πει, ψιθυριστά, ο Spinoza ότι «η επιθυμία είναι η φύση του ανθρώπου».
Έτσι, αναδεικνύεται το λάθος, δηλαδή η επιθυμία, ως ο κρυφός καλεσμένος στην ιστορία της φιλοσοφίας του οποίου ο φόβος κάνει την φιλοσοφία και υπάρχει μέσω της αυστηρότητας του ορισμού της 91ης χεγκελιανής  παραγράφου: «Το πράγμα είναι, και είναι, μόνο επειδή αυτό είναι», ή του ξορκισμού του παράλογου από τον Tarski: «Χιονίζει, εάν και μόνο εάν χιονίζει». Προσοχή στο λάθος, προσοχή στο κενό και στη διαχείριση του ως ανάδυση του κόσμου, προσοχή στο «πράγμα» .
Το λάθος και η ασθένεια ως ο βαθύς πυρήνας της υποκειμενικότητας αλλά και της ιστορίας, θα έλεγε ο Kuhn, ως η σιωπηλή εξέγερση ενάντια στον κανόνα, ως η ύστατη αποκάλυψη μιας απελπισμένης μεταφοράς της επιθυμίας οφείλουν να μην έχουν θέση σε μια ευνομούμενη ηθικά κοινωνία κατ’ εικόνα του Θεού. Η θέση τους είναι στο ψυχιατρείο ή στο «άβατο» των Εξαρχείων. «Γιατί θα πρέπει να αρρωστήσουμε για να μάθουμε την αλήθεια του εαυτού μας;» διερωτώνται ο Freud και ο Cassirer και αργότερα ο Lacan και ο Cioran.
Μήπως, λοιπόν, ο καπιταλισμός είναι άρρωστος, ήταν πάντα άρρωστος και αφήνει να διαφανεί το λάθος του «άρα» δηλαδή, η είσοδος του «πράγματος» ως λάθους και ταυτόχρονα ως επιθυμίας;
Ο σκοπός της τέχνης ήταν η οριοθέτηση του «πράγματος», δηλαδή, η οριοθέτηση του κενού που μαρτυρά για την θέση του «πράγματος», του κενού που δεν μπόρεσε να οικειοποιηθεί το σημαίνον. Ένα έργο τέχνης είναι μια απεγνωσμένη απόπειρα φόνου του «πράγματος», εκεί που οι απόπειρες του συνήθους νοήματος έχουν αποτύχει.
Χρησιμοποιώντας το παράδειγμα του βάζου ο Lacan λέει ακριβώς αυτό: «Το βάζο είναι πλήρες στο βαθμό που στην ουσία του είναι κενό». Άποψη που είχε ήδη υποστηρίξει εικαστικά ο  R. Barri με το έργο του: «Κατά τη διάρκεια της έκθεσης η γκαλερί θα παραμείνει κλειστή» (1969).
Η «Ιστορία της Τέχνης» δεν είναι παρά ο διαφορετικός τρόπος διαχείρισης του κενού ανά τους αιώνες.
Είναι όμως έτσι η τέχνη σήμερα; Γιατί η τέχνη σήμερα μας αγχώνει;
Η τέχνη σήμερα φαίνεται να σχετίζεται με τον συλλογισμό του Schopenhauer για την μουσική ότι «είναι ο κόσμος άλλη μία φορά». Δεν αποσκοπεί να μας προστατέψει, να μας παρηγορήσει, να μας ομορφύνει, να μας εξεγείρει ή να μας θεραπεύσει αλλά να μας φέρει σε επαφή με το τερατώδες και το αποτρόπαιο.
Ποια είναι, τα νέα δεδομένα: Ότι ο άνθρωπος δεν διστάζει να κοιτάξει κι από το «πίσω» μέρος της εικόνας ή μάλλον η εικόνα τού χρησίμευσε για να εισέλθει μέσα στον κόσμο των τεράτων, του αποτρόπαιου, του τρομακτικού, σαν την Αλίκη που χρησιμοποιεί την εικόνα της ως πύλη για να βρεθεί στο «πράγμα». Η τέχνη ήταν «ωραία» και «ηθική», παρότι είχε καταγγελθεί ως υποκριτική και ανήθικη, γιατί ήταν η άμυνα του υποκειμένου έναντι της τρέλας του. Το «ωραίο» ήταν ο κυματοθραύστης που διαχώριζε από την τρέλα και ταυτόχρονα ήταν η αποτροπαϊκή προτροπή στην έλξη της τρέλας, στην απόλαυση της τρέλας: «Μπορείς να θέλεις να δεις αλλά θα είναι αυτό». Η τέχνη ως «ωραία» επέτρεπε την αποφυγή της παγίδας: Να δούμε μεν το «πράγμα», χωρίς να εγκλωβιστούμε σε αυτό, χωρίς να παραμείνουμε σε αυτό: «Η τέχνη αρχίζει όταν μας δείχνει αυτό που δεν βλέπουμε αλλά που ωστόσο μας κοιτάζει». Το έργο τέχνης, κάποτε, ήταν η σύζευξη φαντασιακού- συμβολικού πεδίου για να αποτραπεί η βαρβαρότητα του «πραγμα»τικού». Σήμερα, η ωμότητα του «πραγμα»τικού» είναι το ζητούμενο. Θα λέγαμε, στο σημείο αυτό ότι, η ιστορία της τέχνης είναι η ιστορία αυτού που δεν ελέχθη και δεν εικονοποιήθηκε ποτέ. Και που η «Σύγχρονη Τέχνη» αναδεικνύοντας το, μας λέει: «Αυτό υπήρχε. Μη κλείνεις τα μάτια. Καιρός να το δεις».
Αυτό δεν κάνει τον Adorno να λέει: «Τι νόημα έχει η τέχνη, αφού είδαμε το Άουσβιτς;»
Σαν να πρέπει να χωρέσει μέσα στην τέχνη αυτό που για τον Gadamer παρέμενε εκτός του λόγου, αυτό για το οποίο ο Wittgenstein λέει να σωπαίνουμε, το τεμαχισμένο σώμα το πριν το «στάδιο του καθρέφτη», το μπαρτικό  «κενό», η «οπή» του Badiou, η  «γυμνότητα» ως αλήθεια του Bataille. Το έργο τέχνης πια έχει βγει έξω από την κορνίζα του.
Επισυμβαίνει εντελώς το αντίθετο της αντορνικής άποψης για το έργο τέχνης ως υπέρβαση της αισθητικής εμπειρίας μέσω της σύμπραξης των μερών του και εξ’ αυτού σε «promesse du bonheur». Το καστοριαδικό χάος που αποσκοπούσε να αποκλείσει η τέχνη είναι εδώ, σαν το λαιμό της Ίρμας στο όνειρο του Freud.
Η τέχνη διψάει για το «πράγμα». Η τέχνη, πια, θέλει να μας αγχώσει, να μας τρομάξει. Αλίμονο όμως, ούτε και αυτό το μπορεί πια. Έχει δείξει τόσες φορές το  πρόσωπο του κενού και του τρόμου και συμμαχώντας με τη ζωή -που έχει καταστήσει το ανοίκειο οικείο, το τερατώδες καθημερινότητα:  βομβαρδισμοί λαών, πτώματα μεταναστών, άνθρωποι που κοιμούνται στους δρόμους…- έχει αφοπλίσει το φόβο που θα μπορούσε να μας εμπνεύσει η τέχνη ως σκηνή του «πράγματος». Ο θάνατος πια δεν μας συγκινεί. Επιχειρείται μια τελευταία απόπειρα τρόμου με τον τεμαχισμό του σώματος μήπως, επί τέλους, φοβηθούμε. Αντίθετα, η απόλαυση που συνυπάρχει με τον τρόμο- ουσιώδης διάσταση του «πραγμα»τικού- εξακολουθεί να διεγείρει τον ψυχισμό μας αλλά είναι πια μια απόλαυση ρηχή σαν το ποπ-κορν που τρώγεται σε μια ταινία τρόμου.
Τι απομένει στην τέχνη; Μένει η λέξη, το κείμενο. Μένει το κείμενο του «γιατί», το «επιχείρημα», το οποίο ως μακρύ επεξηγηματικό κείμενο υποστηριζόμενο από την εικόνα ή εγκατάσταση ως λεζάντα είναι μέρος του έργου, είναι το ίδιο το έργο που διαφορετικά δεν θα υπήρχε. Η «Εννοιολογική Τέχνη» ως διέξοδος εντός του αδιεξόδου στο τέλος του ’60 με αρχές του ’70, δεν αρκείται πια στη λεζάντα ως αγωνία του καλλιτέχνη να μη διαφύγει το νόημα της εικόνας από τον αναγνώστη-θεατή.
Κατά τον LeWitt, τέχνη είναι η ιδέα, η ίδια η ιδέα ως τέχνη συναντώντας έτσι τον B. Venet για τη συγχώνευση φιλοσοφίας και τέχνης. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η λεζάντα στην «πίπα» του Magritte είναι το πολυσέλιδο δοκίμιο του Foucault. Ο Danto στο γνωστό του δοκίμιο γράφει ακριβώς αυτό: «Η φιλοσοφία της τέχνης έχει γίνει η ίδια η ουσία της» συναντώντας έτσι τον C. Hetzel όταν αποφαίνεται ότι η τέχνη έχει μετατραπεί σε σκέψη για τον εαυτό της. Τα αντιληπτικά χαρακτηριστικά δεν αποτελούν μέρος της φύσης του έργου τέχνης. Η τέχνη, λέει ο Danto, αναλαμβάνει ρόλο «Θεωρίας της τέχνης». Αυτό, κατά τον ίδιο εξηγεί γιατί μια ακτινογραφία θώρακα ή το ανατομημένο σώμα σε υγρά συντήρησης, όπως είχε εκτεθεί στο Γκάζι, δεν είναι έργο τέχνης, ενώ αντίθετα ο καρχαρίας του Hirst είναι. Ή γιατί είναι έργο τέχνης οι μπριζόλες που φόραγε ως φόρεμα η Lady Gaga και όχι οι μπριζόλες του κρεοπώλη.
Ο Kosuth καταφεύγοντας στη φιλοσοφία του Ayer και στον «Λογικό Θετικισμό», ουσιαστικά στη «Φιλοσοφία της γλώσσας» υποστηρίζει  το 1969 στο «Art and Language» και στο «Art be on philosophie» ότι τα έργα τέχνης είναι «αναλυτικές προτάσεις», με την έννοια, φυσικά, του Wittgenstein.
Με αυτή τη λογική, παραδείγματα «Εννοιολογικής Τέχνης» θα μπορούσαμε να θεωρήσουμε τη «Σταύρωση του Χριστού» ως την πρώτη εικαστική performance, το εκτελεστικό απόσπασμα ως έργο τέχνης, τη σκέψη των λαών ως έργο τέχνης, την κρίση στην Ελλάδα κ.λπ. Ενδιαφέρον(;) παράδειγμα «Εννοιολογικής Τέχνης» είναι η αιδοιολειχία από τον Koons της συντρόφου του έτσι όπως παρουσιάστηκε στην αναδρομική του καλλιτέχνη, το 2014 στο Beaubourg.
Όσον αφορά την «Body Art» το «πράγμα» έρχεται μπροστά μέσω του σώματος χωρίς την συμβολική του αναπαράσταση. Δεν είναι ένα σώμα το οποίο εμπίπτει στο βλέμμα του Άλλου δομώντας το συμβολικό πλαίσιο της σχέσης αλλά ένα σώμα προς διάλυση, τεμαχισμό, κανιβαλισμό. Εδώ, είναι το σώμα που παίρνει τη θέση του κενού χωρίς, ωστόσο, να πρόκειται για μία ενσώματη παρουσία του σημαίνοντος. Το σημαίνον, εδώ, χρησιμεύει για την ανάδυση του βιολογικού-«πραγμα»τικού σώματος χωρίς την συμβολοποίησή του.
Ωστόσο, θα μπορούσαμε, παράλληλα να αναλογιστούμε αν το ίδιο το σώμα γίνεται σημαίνον, δηλαδή, μια προσπάθεια έναντι του «πράγματος», μέσω της αναπαράστασης αυτού που είναι, του «πράγματος», εξουδετερώνοντάς το έτσι ως «πράγμα», αφού αναπαράσταση σημαίνει συμβολική έκφραση. Δηλαδή, να αναλογιστούμε αν η σωματική πραγματικότητα μη μπορώντας να αντισταθεί στις ώσεις του «πράγματος» υποκύπτει στην άρνηση της σημασίας της ως σημαίνον για να επανεμφανιστεί εκ νέου ως σημαίνον αλλά διάτρητο τώρα πια από την είσοδο του «πραγμα»τικού.
Φαίνεται ότι συναντάμε, εδώ, την πρωτογενή σημασία της αισθητικής ως αίσθησης και αισθητηριακού δεδομένου έτσι όπως χρησιμοποίησε την λέξη για πρώτη φορά ο Baumgarten, τον 19ο αιώνα, με ότι και να μπορεί να σημαίνει αυτό.
Το κείμενο, λοιπόν, αποκτά την σημασία ενός επιδέσμου που τείνει να ανακόψει την αιμορραγία του συμβολικού πεδίου, να δημιουργήσει ένα ανάχωμα στην εισροή του «πραγμα»τικού», να  προσφέρει ένα έσχατο καταφύγιο στην υποκειμενικότητα παρότι την ίδια στιγμή λειτουργεί ως άσυλο και άλλοθι σε αυτό που πάει ν’ αποκλείσει: την διάλυση, την τρέλα. Θα λέγαμε ότι, η «Σύγχρονη Τέχνη» νομιμοποιεί την τρέλα μέσω του κειμένου, μέσω του λόγου, ο οποίος καλείται να διασώσει την εικόνα, ουσιαστικά την εικόνα του υποκειμένου. Πολιτικά και ψυχικά μορφοποιείται η ανύπαρκτη μπάρα ενός αβάσταχτου από έλλειψη «αλήθειας» και «αφήγησης», ενός αβάσταχτου από θλίψη σοσυριανού αλγόριθμου. Με ένα απρόβλεπτο τρόπο το έργο τέχνης σήμερα προωθεί τη χαμπερμασιανή συστηματική ενσωμάτωση και την παλινδρόμηση από την βεμπεριανή «απομάγευση του κόσμου».  Η Μεταμοντέρνα εποχή επιφέρει ένα φραγμό στην ετερότητα, έναν αποκλεισμό του Άλλου εκμηδενίζοντας τη συλλογικότητα ή μάλλον αντικαθιστώντας την από τη συλλογικότητα που επιβάλλει η οικονομία της Αγοράς η οποία επιφέρει μια cyborg μοναχική- συλλογικότητα κατανάλωσης και ομοιομορφίας, τάξης και ασφάλειας. Ο Foucault, ωστόσο, μας υπενθυμίζει ότι ακραία συνέπεια του Ορθού Λόγου, της τάξης και ασφάλειας, είναι τα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Πάσα σύγκριση με την παρούσα κατάσταση επαφίεται στον καθένα από εμάς. Απλά, ας επιμείνουμε στη μετάφραση της λέξης «τρομοκρατία».
Τι είναι εκείνο, λοιπόν, το οποίο σήμερα ανάγει το προφανές, σε έργο «Σύγχρονης Τέχνης» και ιδιαίτερα, αλλά όχι μόνο, στη «Body Art»;
Θα έλεγα ότι, σήμερα, το έργο τέχνης είναι η «πρόθεση – επιθυμία – απόλαυση» του καλλιτέχνη. Η ίδια η επιθυμία του καλλιτέχνη είναι το έργο τέχνης η οποία αποτυπώνεται στο υλικό της πλαίσιο, το σώμα. Η επιθυμία – το θέλω και «είναι» – εξουσιοδοτεί το προφανές, δηλαδή, τον εαυτό της σε έργο τέχνης αφού η επιθυμία δεν θα μπορούσε παρά να αυτοθαυμάζεται, να ψάχνει τον καθρέφτη της μέσα σε αυτό που συνιστά τη φυλακή της και ταυτόχρονα την αυτοκρατορία της στη σύγχρονη εποχή. Με τον ίδιο τρόπο που όταν φοράω ένα ζευγάρι παπούτσια που μου αρέσουν πολύ, τότε φοράω την επιθυμία μου μέσω αυτών, είναι η επιθυμία μου με την οποία διασχίζω το δρόμο, με τον ίδιο τρόπο που ο Duchamp είπε «θέλω αυτό το αντικείμενο να είναι έργο τέχνης», με τον ίδιο τρόπο σήμερα η επιθυμία του καλλιτέχνη και η απόλαυση που λαμβάνει είναι το έργο τέχνης που θέλει να είναι ο ίδιος μέσω του σώματός του. Το έργο τέχνης είναι η υπερχείλιση ενός πρωτογενούς σωματικού ναρκισσισμού που εκφράζεται και αποτυπώνεται μέσω των τομών, των εγχαράξεων, των τραυμάτων. Τα τραύματα-με ότι και να σημαίνει το τραύμα ως ιστορία- τα οποία επιτρέπουν την εκβολή του υπερχειλίζοντος ναρκισσισμού ως αίμα (Abramovich), ως κόπρανα (Manzoni), ως αυτοακρωτηριασμός (Orlan), ως αυτοκτονία (Schwarzkogler) ή ως πολιτική μετατραυματική διαταραχή (Beuys)- είναι αυτό τούτο το έργο τέχνης, δηλαδή, η αποτύπωση, το υλικό πλαίσιο εγκιβωτισμού της επιθυμίας του καλλιτέχνη για τον εαυτό του όταν η επιθυμία εκβάλλει αλλά παραμένει επί του σώματος, ανάγοντας έτσι το  ίδιο το σώμα σε φορέα της έκφρασης της επιθυμίας, και εξ αυτού σε σημαίνον, σε έργο τέχνης. 
Θα μπορούσαμε, κατά συνέπεια, να αναρωτηθούμε εάν το καρτεσιανό υποκείμενο έχει εξαντληθεί ως δυνατότητα παρουσίας στον κόσμο, εάν εκείνο το «άρα» εξάντλησε τις λογικές του δυνατότητες ή μάλλον φάνηκε ότι δεν τις είχε ποτέ. Απλά, αγωνιούσε να μην διαφανεί ότι η απομάκρυνση από το «όνομα του πατρός» αναπόφευκτα θα αποκάλυπτε τον αστήρικτο καθρέφτη και την ευθραυστότητα των σημαινόντων, θα αποκάλυπτε το κατατεμαχισμένο σώμα του υποκειμένου το οποίο εικαστικά θα αναπαριστούσε και ταυτόχρονα θα κηδευόταν από το αιμάσσον σώμα της «Body Art» ή θα μνημονευόταν από ένα άυλο έργο «Εννοιολογικής Τέχνης». Άυλο σαν τη μορφή του χρήματος την εποχή της παγκοσμιοποίησης. Τι σύμπτωση η εμφάνιση της Abramovich να συμπίπτει με την πετρελαϊκή κρίση του ’73…
Ο Kant γράφει ότι η αισθητική ιδέα είναι εκτός γλώσσας και η τέχνη είναι γνώση μίας μη πεπερασμένης ερμηνευτικής απόπειρας. Στα κείμενα του Lyotard, ωστόσο, επισημαίνει ο Rancier, «επανερμηνεύεται η καντιανή ανάλυση του ‘υψηλού’ που ο Kant είχε τοποθετήσει πέρα από την τέχνη προκειμένου να καταστήσει την τέχνη μάρτυρα μιας συνάντησης με το μη αναπαραστάσιμο και κατ’ αυτόν τον τρόπο μάρτυρα κατηγορίας ενάντια στην αλαζονεία του μεγάλου αισθητικοπολιτικού εγχειρήματος, να καταστεί η σκέψη κόσμος». Μ’ άλλα λόγια εξασφάλιση της διαιώνισης του «άρα» ως έργο «Εννοιολογικής Τέχνης» ή των νόμων της φυσικής και της φύσης προς μια ανάλογη πολιτική διαχείριση, υπέρ ενός γονιδίου που θα εξηγεί και θα δικαιολογεί τα πάντα. Προσοχή: οι παλιές βιολογικές θεωρίες περί  κρανίου, αίματος, καταγωγής, εγκεφάλου, ευγονικής και ευθανασίας, που τόσο αγάπησαν κάποιοι για να στηρίξουν «αντικειμενικά» την εμπράγματη διαχείριση της θεωρίας τους ως πολιτικής πολέμου και εκκαθαρίσεων επιστρέφουν πολύ πιο απο«φασιστικές» μέσω του dna ή του DSM.
Μια επίκληση του «φυσικού» υπέρ του πολιτικού. Ήδη έχουν κερδίσει την καθημερινή γλώσσα: «…είναι θέμα dna». Ας προσέξουμε με τι ζήλο προβάλουν τις ανακαλύψεις επί των γονιδίων τα κυρίαρχα ΜΜΕ.
Ωστόσο, αυτό που διαφαίνεται είναι μία σύγκλιση  του καντιανού «υψηλού» και του λακανικού «πραγμα»τικού στη συνάντηση τους με το «ωραίο». Τείνουμε, άραγε, σήμερα προς μία σύγκληση του «υψηλού» με το «ωραίο»; Αφού, όπως έλεγε, ήδη, ο Rilke ή ο Lacan το «ωραίο» δεν είναι παρά η απαρχή του «τρομερού». Πρόκειται, άραγε, για μία παλινδρόμηση προς την άποψη του Λογγίνου ή κάτι πέραν αυτού;
Υπενθυμίζω τον Mallarmé όταν, πάνω από εκατό χρόνια πριν, εξέφραζε την αμηχανία του νεωτερικού υποκειμένου, αμηχανία σημερινή: «Έχω διαβάσει όλα τα βιβλία και το παιχνίδι της σάρκας μού φαίνεται ανιαρό». Οι πιο τολμηροί, για μια καλύτερη κατανόηση της  «Σύγχρονης Τέχνης» ας δοκιμάσουν να τρελαθούν. Ίσως έτσι καταλάβουν και τι ψηφίζουν.
Στο σημείο αυτό, θα μπορούσαμε να αναρωτηθούμε αν η «Body Art» είναι ένας ακούσιος τρόπος παράδοσης του σώματος στην εξουσία ως σεσημασμένου, δηλαδή ως σημαίνοντος υποταγμένου και αναγνωρίσιμου. Θα μπορούσαμε να αναρωτηθούμε, μήπως η «Body Art» ασχολούμενη  με το σώμα εν τω βάθει, το καθιστά διαφανές έτσι που να φαίνεται το εσωτερικό του, τουτέστιν να ελέγχεται το υποκείμενο αδιαμαρτύρητα, αφού θα είναι εξοικειωμένο με την διαφάνεια όπως συμβαίνει με τις κάμερες κυκλοφορίας, την έλλειψη κουρτινών σε κάποιες χώρες ή τους διάφορους «Big brothers». Η «Σύγχρονη Τέχνη» είναι ήδη ένας συνδυασμός φωτογραφίας, ζωγραφικής, ακτινογραφίας, αξονικής και μαγνητικής τομογραφίας, εμπιστευτικών συνεντεύξεων και προσωπικών αρχείων αναδεικνύοντας το σώμα ως ανοιχτό έργο τέχνης.
Σήμερα, λέει ο Baudrillard, στην εικονική πραγματικότητα τα αντικείμενα έχουν καταπιεί τον καθρέφτη τους. Όταν όλα καθίστανται ορατά η όραση χάνει το νόημα της: Δεν βλέπουμε ότι μας βλέπουν, ότι μας βλέπει αυτό που βλέπουμε. Πρόκειται για το γνωστό σύστημα
«Bentham» όπου, εξ’ απαλών ονύχων, το υπό έκπτωση υποκείμενο παράγει με τα ίδια του τα χέρια την επιτήρησή του.
Η Sontag συνεχίζει λέγοντας ότι, η φωτογραφία είναι ουσιαστικά μια κηδεμονία της πραγματικότητας. Δεν αποτελεί πια εργαλείο της ορατότητας των μαζών όπως υποστήριζε ο Benjamin και οφείλει να εξαλειφθεί με τον τρόπο που το αναλύει ο Barthes: Η ίδια η κοινωνία αναλαμβάνει να την χειραφετήσει κάνοντάς την τέχνη ή να την εξουδετερώσει βάζοντάς την παντού. Ένας κόσμος από εικόνες. Μια αδιάκοπη παραγωγή οπτικού για να κλείσει το οπτικό. Ειδικά, όσον αφορά τις εικόνες της τηλεόρασης, εικόνες κατευνασμένες με ψυχότροπες ουσίες που καθιστούν, έτσι το υποκείμενο συμμέτοχο, μέσα στο ίδιο του το σπίτι, της τύφλωσης του.
 Ωστόσο, παρότι ο Foucault ισχυρίζεται ότι η τέχνη υπήρξε πάντα θεραπαινίδα των κυρίαρχων σημαινόντων, παρότι η Αγορά έχει μπορέσει να καθυποτάξει την τέχνη -ο Breton ήδη χαρακτήριζε τα ψυχιατρεία κάστρα ενάντια στο καπιταλισμό που διαστρεβλώνει κάθε καλλιτεχνική έκφραση- θα πρέπει, να σκεφτούμε, σήμερα που επιβάλλεται μία ερμηνεία του κόσμου από τα κέντρα της Αγοράς, ότι η προσφυγή στο «πραγμα»τικό, στην τρέλα, δεν είναι μόνο μια ανεξάντλητη δεξαμενή για τις μορφές της τέχνης που θ’ ακολουθήσουν. Είναι επίσης ένας τρόπος αντίστασης στην κυρίαρχη άποψη του τι οφείλει να είναι η τέχνη σήμερα αλλά κυρίως η ηθική του βίου.
Η καταφυγή στο «πραγμα»τικό, στην ενόρμηση, στο άλεκτον, στην τρέλα, στα αρχαία εδάφη του ψυχισμού του υποκειμένου και της ανθρωπότητας συνιστά μία πράξη εξέγερσης, μία πράξη συνωμοσίας, ένα κρυφό σχολειό που δεν μπορεί εύκολα να φτάσει ο μακρύς βραχίονας των κυρίαρχων σημαινόντων. Συνιστά ως φόρμα μία ρομαντική πράξη, μία νέα εκδοχή της «αυτόματης γραφής».
 Η τέχνη δεν έχει τόσο ως σκοπό να μεταμορφώσει την πραγματικότητα αλλά- και γι’ αυτό ακριβώς και η πιο απολιτική τέχνη είναι βαθιά πολιτική-, την αντίσταση στην αλλοτρίωση, στην ταύτιση με ένα καθοδηγούμενο κόσμο, στην έτοιμη επιθυμία, στην αποξένωση με τον εαυτό, στην ποδηγέτηση της ιστορίας. Ίσως, μια μάταιη προσπάθεια, σαν το Νεοντανταϊκό σύνθημα «Η γη θα γιορτάσει όταν η τέχνη απαλλαγεί από το σκοπό» αλλά που οφείλουμε να είμαστε εκεί. Η επιθυμία εν τω βάθει είναι πάντοτε πολιτική. Δεν υπάρχει ασυνείδητο εκτός πολιτικής.
Η τέχνη καταφεύγοντας στο «πραγμα»τικό δημιουργεί το όρυγμα εκείνο του ελεύθερου χώρου που δεν μπορούν να συλλάβουν οι κάμερες, οι βιομετρικές ταυτότητες, η στημένη τρομοκρατία, το δήθεν πονεμένο βλέμμα του προέδρου Hοl… Το «πραγμα»τικό, τόπος ανήμερος και ανυπότακτος ως εκτός πραγματικότητας, εκτός θεσμικού πλαισίου, εκτός πολιτισμού εγγυάται το ηφαίστειο και την λάβα που μπορεί να ξεχυθεί στο δρόμο σαν μια διαδήλωση, σαν ένας θόρυβος που ενοχλεί ή τρομοκρατεί, σαν οχλοβοή, σαν επανάσταση. Ο θόρυβος ιδιαίτερα, βλέπε, κάθε άμορφη ενορμητική διαδικασία,  ως εγκυμονών το μέρος της  φύσης του «πράγματος» που δεν μπόρεσαν να καθυποτάξουν τα κυρίαρχα σημαίνοντα, υποβάλλοντας μια ιδέα εξέγερσης, οφείλει να καταστέλλεται (Morin). Η τέχνη, με την προσφυγή της στο «πραγμα»τικό είναι η τελευταία καταφυγή αντίστασης στην ερημία του έτοιμου νοήματος, της έτοιμης ζωής, της τηλεοπτικής εντολής. «Πού είναι η ζωή που χάσαμε με την επιβίωση;» ρωτάει ο Eliot. Ζούμε σε μια κοινωνία κανονικότητας και όχι νομιμότητας όπου μας ζητούν υποταγή προς αποφυγή της μοναξιάς. Ακούστε την γνωστή μας C. Lagarde στη γαλλική εθνοσυνέλευση (2007): «Φτάνει πια με τις ιδεολογίες και τις βιβλιοθήκες, ας πάψουμε να σκεφτόμαστε κι ας ανασηκώσουμε τα μανίκια». Ας πάψουμε να σκεφτόμαστε…
Ο σύγχρονος καλλιτέχνης, ο τρελός καλλιτέχνης μας δείχνει μία όψη του κόσμου, αυτή που έχουμε μέσα μας, αυτή που υποδέχεται την υποταγή ή την αντίσταση.
Μ’ αυτή την έννοια, μήπως τελικά η «Body Art» δεν είναι μόνο η παράδοση άνευ όρων στις συντεταγμένες της εξουσίας αλλά είναι επίσης η απελευθέρωση της επιθυμίας από τους μηχανισμούς καταπίεσης και ελέγχου της εξουσίας; Είναι, δηλαδή, μία γιορτή του τραυματισμένου από την απώθηση της επιθυμίας σώματος, όπως συμβαίνει στις γιορτές, στο καρναβάλι, στα εγκλήματα πάθους ή ακόμα και στον πόλεμο, στις σφαγές, τις δημόσιες εκτελέσεις ή, απλά, σ’ ένα σπάσιμο βιτρίνας; 
Όσον αφορά την «Art Βrut» και την «Outsider Art» τόποι της βασιλείας του «πράγματος» πάντα υπήρχαν (συλλογή Prinzhorn, συλλογή Bleuler κ.λπ.), αλλά, μόλις το ’49, μετά τον πόλεμο, όταν ο κόσμος έχει εξοικειωθεί με τη τρομακτική διάσταση του εαυτού του, έχει τη δυνατότητα να εισαχθεί από τον  Dubuffet στη  διάσταση του οράν.  Η «Art Βrut» είναι η ακραία μορφή της παρείσφρησης του «πράγματος» στο συμβολικό πεδίο, η ακραία κατάληξη του έργου τέχνης σήμερα και ταυτόχρονα η πρώιμη εισαγωγή της εποχής που διανύουμε.  Ο Foucault μας υπενθυμίζει την ομόαιμη καταγωγή της τέχνης και της τρέλας, τομή των οποίων, ακριβώς,, είναι η «Art Brut».
Μήπως η «Τρελή τέχνη» στην προσπάθεια της να διασπάσει το νόημα για μια πλήρη παράδοση στο «πράγμα» αποβαίνει ταυτόχρονα ένας ου-τόπος για τον θάνατο; Η ουτοπία είναι άραγε ο χώρος της τέχνης και της τρέλας; «Η ύπαρξη και η μη -ύπαρξη πραγματικότητας είναι η πραγματικότητα»: Wittgenstein (2.06).
Εάν δεν υπάρχει νόημα τότε, ούτε ο θάνατος έχει νόημα και κατά συνέπεια αν ο θάνατος είναι νόημα τότε παύει να υπάρχει. Μήπως εδώ είναι μια συνιστώσα της έλξης που ασκεί η «Art Brut» στον καταχρεωμένο από τη ζωή Δυτικό άνθρωπο που αρνείται τον θάνατο του αλλά και στη «Σύγχρονη Τέχνη» που εκλιπαρεί για το «πράγμα» αλλά δεν το επιτυγχάνει με την αποτελεσματικότητα της «Art Brut»;
Η «Art Brut» ως η δεύτερη μεγάλη τομή στην τέχνη του 20ου αιώνα μετά την πρώτη των «αρχέγονων τεχνών» έχει μπολιάσει το σώμα της σύγχρονης τέχνης με την ίδια ένταση που η «Primitif Art» μπόλιασε το σώμα των «Δεσποινίδων». Ίσως, σήμερα δεν υπάρχει έργο τέχνης που να μην έχει δεχθεί την σωτήρια για την φόρμα επιρροή της «Art Brut». Η τέχνη αν θέλει να συνεχίσει να υπάρχει, για να βγει από τον ναρκισσικό κομπασμό της και το αδιέξοδο της  οφείλει να διανοίξει τα όρια της προς την τρέλα, προς το «πράγμα», να δεχθεί τη διδασκαλία της Eloise, των ατόμων που νοσηλεύονται, των κολασμένων καλλιτεχνών της «Outsider Art» με τον ίδιο τρόπο που ο Picasso, o  Arp, o Picabia, o Ray, o Ernst, o Tzara υποδέχθηκαν τους δασκάλους από την Αφρική και την Ωκεανία. Οι σχολές της τέχνης δεν βρίσκονται πια στις «Beaux arts» αλλά στο μουσείο της Λοζάνης, της Χαϊδελβέργης, στα ψυχιατρεία,  στις φυλακές, στις παιδικές ζωγραφιές, στους τόπους όπου η εγκαταβίωση του «πραγμα»τικού με το συμβολικό παρότι είναι τόποι επιβολής των κυρίαρχων σημαινόντων και της συρρίκνωσης του «πράγματος», ωστόσο, η έκφραση του «πράγματος» είναι η πληρέστερη δυνατή.
Η τρέλα, μια άλλη γλώσσα από κείνη του Θεού, ως συνάντηση της απελπισίας με τον χορό των γαλαξιών, ως γιορτή του άφατου και του σπασμένου περιδέραιου των λέξεων μορφοποιεί το τοπίο της έκφρασης σε άπειρες δυνατότητες. Γιατί, η τρέλα ρημάζει τη γλώσσα και παλινδρομώντας το υποκείμενο του σημαίνοντος στο υποκείμενο του «πραγμα»τικού το κάνει να εκφράζεται με σπαράγματα λόγου που εμπεριέχουν την αρχέγονη ύλη του «πράγματος» ενώ ταυτόχρονα είναι η ανάδυση του ίδιου του «πράγματος». Μια πλήρης αποδιοργάνωση της perspectia artificialis του Cassirer.
Οφείλουμε, ωστόσο, να μην πλησιάσουμε την τέχνη του ψυχιατρείου ως θεραπευτές ή τουρίστες, γιατί σημασία «δεν έχει το χνάρι που αφήνεις εσύ στην έρημο αλλά το χνάρι που η έρημος αφήνει σε όποιον την αγγίζει» (Meister Eckhart). Μπορεί το «είμαι», λέει ο Levinas, να σημαίνει απομονώνομαι διά του υπάρχειν αλλά είμαι υπεύθυνος για την υπευθυνότητα του άλλου χωρίς καν ν’ αναλάβω ευθύνες απέναντι του.
Η επιθυμία, στο σύνολό της ποτέ δεν βρίσκει πρόσβαση στο συμβολικό. Κάτι μένει απ’ έξω. Σαν την τέχνη. Σαν το λούμπεν προλεταριάτο, λέει ο Guattari, που μένει εκτός της επανάστασης ως το υπόλοιπο της επιθυμίας που δεν βρίσκει πρόσβαση στην πραγματικότητα.
Η ανεκπλήρωτη επιθυμία, το λούμπεν προλεταριάτο, οι μετανάστες, το ατελές της τέχνης, το «αδύνατον», η τρέλα, είναι η εγγύηση ότι ο κόσμος, η δημιουργία συνεχίζεται. Το υποκείμενο για να είναι υποκείμενο οφείλει να μην συμμορφώνεται. Το υποκείμενο του σημαίνοντος οφείλει να απαρνηθεί  την αλλοτρίωση του από το σημαίνον, να κατασπάσει το αταξικό αμάγαλμα του σημαίνοντος και φωτισμένο από τις μακρινές αστραπές του «πραγμα»τικού να διεκδικήσει την ετερότητα ως δυνατότητα βίου. 
Ένας κόσμος χωρίς τρελούς; Δεν θα ήταν κόσμος. Δεν θα ήταν καν κόσμος των «φυσιολογικών». Τι θα τους όριζε ως τέτοιους; Ένας κόσμος χωρίς τρελούς δεν θα υπήρχε.
Ο τρελός ως ο άφατος πόθος του πολιτισμού μας, ο μετανάστης ως η κυριολεξία της μεταφοράς της επιθυμίας του σύμπαντος, ο καλλιτέχνης ως ο ρήτορας του άρρητου προτείνουν την αφύπνιση, μια αφύπνιση από τα κάτω, από τους «άνευ σημασίας», φαινομενικά ακίνδυνη αλλά που μπορεί να φτάσει στα σαλόνια και στον παράδεισο της τηλεόρασης, των Μalls και των gadgets.
Η σχέση Ετερότητας και Ταυτότητας ως αμοιβαίος καθορισμός και ορισμός το ένα του άλλου καταρρίπτει τα στεγανά, τους τοίχους, τις λέμβους, τους φράχτες, τα κυρίαρχα σημαίνοντα και το άσυλο για να προσφέρει ασυλία και άνοιγμα στο υποκείμενο του «παράλογου» ως έδρα του υποκειμένου του σημαίνοντος.
Η Ετερότητα είναι το βλέμμα του Άλλου ως Ταυτότητα εντός μας.
Η «φυσιολογικότητα» δεν είναι η φύση του ανθρώπου, είναι η άμυνα ενάντια στη φύση του.
Η Art Brut – Outsider Art ως συνιστώσα του οράν συναντά τη Σύγχρονη Τέχνη μέσω της αγωνίας της διάρρηξης της φόρμας για την ανάδειξη της υποκειμενικότητας, έστω τρελής, έστω απελπισμένης, ως τελευταίο καταφύγιο εξέγερσης του υποκειμένου έναντι του αποπροσωποποιημένου ατόμου της αγοράς.
Ο τόπος συνάντησης της Art Brut-Outsider Art με τη Σύγχρονη Τέχνη αναδεικνύει τον έτερο τόπο της ψυχής μας ως την ουσιώδη συνθήκη της Ταυτότητάς μας, σημασιοδοτώντας την  επιθυμία ως νόημα χρόνου.
Ε, κύριοι «φυσιολογικοί», σε αυτούς χρωστάτε την ταυτότητα σας, την «φυσιολογικότητα» σας.
(Εντάξει, το ξέρετε αλλά μην προσποιήστε ότι δεν το ξέρετε…Μην φοβάστε…).
Τι είναι το «μη- φυσιολογικό» αν το ίδιον του «μη-φυσιολογικού» είναι το ίδιο το γεγονός της ζωής; διερωτάται ο Gori.
Μήπως, και τελικά, φανεί αυτό που όλοι ξέρουμε, ότι η Ετερότητα είναι η πλειοψηφία, ότι η Ετερότητα ήταν ένα σύμπτωμα της ιστορίας που βόλεψε για μερικούς αιώνες και ίσως βολεύει –για πόσο;-ακόμα.
Μήπως, τελικά, να διεκδικήσουμε το «λάθος» ως τη μόνη «σωστή» απόφαση της ζωής μας;
Δεν είναι το «λάθος» που δομεί την υποκειμενικότητα;
Το «λάθος» που ταυτίζεται με την ενικότητα;
Η κατάθλιψη μας δεν προκύπτει από το πένθος του εαυτού μας στο βωμό της ομοιομορφίας, της ασφάλειας, του λίγου, του βολέματος, του «σωστού»;
«Γιατί οι άνθρωποι αγωνίζονται υπέρ της σκλαβιάς τους σαν να πρόκειται για τη σωτηρία τους;» αναρωτιέται ο Reich.
Και στο κάτω κάτω τί είναι η Ετερότητα παρά το να δεχθούμε τον εαυτό μας ως διαφορά του εαυτού μας;
Ας ακούσουμε τον Ουράνη: «Πάψτε πια να εκπέμπετε σήμα κινδύνου/ κι αφήστε το πηδάλιο στης τρικυμίας τα χέρια/ το πιο φριχτό ναυάγιο θα ήταν να σωθούμε».
Η Ετερότητα φοβισμένη, ασυμβίβαστη, τρομοκρατημένη, επαναστατημένη, ερωτική, αγριεμένη, αποτυχημένη, θυμωμένη, μαλωμένη πολιτικά, ιατρικά, κοινωνικά, οικογενειακά, συντροφικά επειδή διεκδίκησε την ύπαρξη της ως επιθυμία, πληρώνοντας το τίμημα της ενικότητας ως τρελός, μετανάστης, καλλιτέχνης, άστεγος, έγχρωμος, φυλακισμένος, παράξενος, σκεπτόμενος, γραφικός, απλά διαφορετικός μα με το στήθος προτεταμένο και γυμνό, έτσι όπως ζωγράφισε ο David την Επανάσταση, είναι μέσα μας.
Ας την ακούσουμε!
Ας την ελευθερώσουμε!
Αυτή τη νύχτα ας κοιμηθούμε με εφιάλτες…

(Το κείμενο αυτό είναι η συνέχεια του κειμένου που αναρτήθηκε για την εκδήλωση «Τέχνη και Τρέλα» και του οποίου η προτροπή στο τέλος παραμένει προς πραγματοποίηση).


Ο Πρόεδρος της ΕΜΠΕ

Φώτης Καγγελάρης


ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΑΠΟΨΕΙΣ

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Σήμερα γιορτάζουμε την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου!
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Το Θέατρο Σταθμός προσφέρει σε όλους τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν online και δωρεάν εξαιρετικές θεατρικές παραστάσεις.
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Τώρα έχουμε όλοι την δυνατότητα να δούμε online και δωρεάν την ιστορική παράσταση «2» του σπουδαίου χορογράφου Δημήτρη Παπαϊωάννου, η οποία είχε παρουσιαστεί το 2006 στο Θέατρο Παλλάς.
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
H Google σε συνεργασία με 33 μουσεία από όλο τον κόσμο δημιούργησε και προσφέρει ελεύθερα και δωρεάν σε όλους την διαδραστική έκθεση «Faces of Kahlo», στην οποία συμπεριλαμβάνονται πάνω από 800 έργα ζωγραφικής, φωτογραφίες και άλλα αντικείμενα της εμβληματικής ζωγράφου.
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Ευρωπαϊκός Οργανισμός Κέντρων Συμφωνικής Μουσικής (ECHO) και Μέγαρο Μουσικής Αθηνών: Kάθε βράδυ μουσική από τις μεγάλες αίθουσες συναυλιών της Ευρώπης live στο facebook
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
Το σκίτσο του ΑΡΚΑ για την βλακεία...
ΣΗΜΕΡΑΕΒΔΟΜΑΔΑΜΗΝΑΣΕΤΟΣΟΛΑ
ΑΝΑΖΗΤΗΣΤΕ ΔΙΚΤΥΟ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ